اثر مواد نفتی بر میزان رس قابل پراکنش خود به‌خودی و مکانیکی در خاک‌های با بافت مختلف

نویسندگان

1 دانش‌ آموخته کارشناسی‌ارشد، بخش علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

2 استاد بخش علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

3 استاد بخش علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

4 دانشیار بخش مهندسی نفت، دانشکده مهندسی شیمی، نفت و گاز، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22092/ijsr.2022.358387.661
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی اثر کاربرد سطوح صفر، 5/1%، 3% و 5/4% نفت خام، نفت سفید و گازوئیل بر رس قابل پراکنش خود به­خودی و مکانیکی در سه خاک با بافت­های لوم رسی، شن لومی و لوم شنی انجام شد. نتایج نشان داد که درصد رس قابل پراکنش خود به خودی در خاک­های تیمار شده با نفت سفید و گازوئیل در مقایسه با نفت خام به طور معنی­داری به­ترتیب در حدود 34% و 44% و رس قابل پراکنش مکانیکی در خاک­های تیمار شده با نفت سفید و گازوئیل در مقایسه با نفت خام به طور معنی­داری و در حدود 200% بیشتر بود. نتایج در انتهای آزمایش نشان داد به طور کلی میانگین درصد رس قابل پراکنش خود به خودی در خاک شن لومی نسبت به خاک­های لوم رسی و لوم شنی به طور معنی­داری به ترتیب در حدود 21% و 57% بیشتر بود، در حالی که رس قابل پراکنش مکانیکی در خاک شن لومی به طور معنی­داری حدود 31% کمتر از خاک لوم رسی و حدود 32% بیشتر از خاک لوم شنی بود. به طور کلی افزایش سطوح مواد نفتی سبب افزایش درصد رس قابل پراکنش خود به خودی و مکانیکی در سطوح اولیه و کاهش آن­ها در سطوح بالاتر شد. نتایج نشان داد سطوح مختلف مواد نفتی اثرات معنی­داری بر رس قابل پراکنش داشتند. بنابراین نتایج این پژوهش می­تواند اطلاعات لازم در خصوص اثر مواد نفتی بر میزان رس قابل پراکنش خاک (به عنوان یکی از معیارهای استحکام و انسجام خاک و سایر ویژگی­های مرتبط با آن) را فراهم کرده و در تصمیم­گیری­های لازم برای مدیریت و اصلاح خاک­هاِ آلوده به نفت و همچنین استفاده از ترکیبات نفتی برای حفاظت از خاک در برابر فرسایش مورد استفاده قرار گیرد.