اثر اسید سیلیسیک و باکتریهای حلکننده فسفات بر فراهمی عناصر کممصرف
نویسندگان
1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات شیمی، حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
2 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران
3 کارشناس بخش تحقیقات شیمی و حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه، موسسه تحقیقات خاک و آب،کرج، ایران
4 استاد گروه علوم و مهندسی خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران
5 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران
doi
10.22092/ijsr.2022.126892چکیده
با توجه به اینکه اغلب خاکهای آهکی ایران دچار کمبود یک یا چند عنصر کممصرف میباشد، تغذیه بهینه عناصرغذایی، نظیر سیلیسیم، تحت تأثیر تیمارهای زیستی، میتواند اثربخشی بالایی در این شرایط داشته باشد. از این رو، به منظور بررسی اثرات اسید سیلیسیک و باکتریهای حلکننده فسفات بر فراهمی عناصرغذایی کممصرف توسط گندم، این تحقیق در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور شامل چهار سطح سیلیسیم (صفر، 150، 300، 600) میلیگرم بر کیلوگرم سیلیسیم از منبع اسید سیلیسیک و سه سطح باکتری (عدم تلقیح باکتری، باسیلوس، و سودوموناس) در سه تکرار در گلخانه مؤسسه تحقیقات خاک و آب اجرا شد. نتایج بدست آمده از این تحقیق نشان داد که کاربرد توأم اسید سیلیسیک و باکتریهای حلکننده فسفات، موجب افزایش جذب منگنز و آهن نسبت به تیمار شاهد شد، اما اثر ناهمسازی یا غیرهم افزایی بین عناصرغذایی کممصرف، موجب کاهش جذب روی در سطوح کاربرد بالاتر اسید سیلیسیک شد. اثر تلقیح باکتری باسیلوس و سودوموناس بر مقدار جذب روی، منگنز و آهن اندام هوایی گندم، نسبت به باکتری شاهد، برتری داشت. از طرفی کاربرد اسید سیلیسیک (600 میلیگرم سیلیسیم بر کیلوگرم خاک بههمراه باکتری سودوموناس)، غلظت فسفر اندام هوایی گندم را تا سطح بهینه، بهطور معنیداری افزایش داد. از آنجایی که در خاک آهکی ﻣﺼﺮف ﺑﯿﺶ از ﺣﺪ ﮐﻮد ﻓﺴﻔاتی در ﺟﺬب ﻋﻨﺎﺻﺮ ﮐﻢﻣﺼﺮف ﻣﺸﮑل اﯾﺠﺎد ﻣﯽﮐﻨﺪ، لذا کاربرد ترکیبی اسید سیلیسیک و باکتریهای حلکننده فسفات میتواند به عنوان یک روش مؤثر در فراهمی عناصر کممصرف در خاک مورد مطالعه در شرایط گلخانهای توصیه شود.