برآورد ضریب شکل تابع هدایت هیدرولیکی مدل ونگنوختن ـ معلم با استفاده از ویژگیهای زودیافت خاک
نویسندگان
1 کاندید دکتری آبیاری و زهکشی گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
2 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
3 استاد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
4 استاد گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد.
doi
10.22092/ijsr.2021.355528.624چکیده
برای پژوهش در زمینهی جریان غیر اشباع در خاک، داشتن توابعی هیدرولیکی که در پیشبینی منحنی مشخصه و هدایت هیدرولیکی خاک دارای عملکرد مطلوبی باشند، برای پژوهش در زمینهی جریان غیر اشباع در خاک ضروری است. در این پژوهش، ابتدا با انتخاب 8 خاک از بافتهای مختلف بانک UNSODA، به بررسی صحت ضریب شکل بهینه خروجی از رابطهی رطوبت ـ مکش (n) مدل ونگنوختن ـ معلم (VGM) در پیشبینی مقدار هدایت هیدرولیکی غیراشباع در رطوبتهای مختلف بررسی شد. با توجه به نتایج ضعیف حاصل از پیشبینی این مدل و نیاز به بررسی ضریب شکل جداگانهای همچون ( ) برای رابطهی هدایت هیدرولیکی ـ رطوبت (K-θ) مدل VGM، 24 خاک از کلاسهای بافتی مختلف UNSODA انتخاب و پارامترهای اندازهگیری شدهی آنها، به منظور یافتن تابع انتقالی مناسب در برآورد به روش تحلیل رگرسیون مورد تحلیل قرار گرفت. رابطهی ایجاد شده، ارتباط ( ) را با دو پارامتر رطوبت اشباع (θs) و مقدار ماده آلی خاک با دارا بودن ضریب همبستگی (r=0.745) و معنیداری آماری (P-value=0.0005) تایید نمود. همچنین، برای صحتسنجی تابع انتقالی ایجاد شده، مقدارهای (K-θ) اندازهگیری شده برای 8 خاک منتخب بخش صحتسنجی با مقادیر محاسباتی K حاصل از ضریب شکل تابع انتقالی ( ) و نرمافزار RETC (n) مقایسه شد. مقدار شاخصهای آماری جذر میانگین مربعات خطای مدل (RMSEM)و ضریب کارآیی نشساتکلیف (NSE) نشان داد که استفاده از ضریب شکل تابع انتقالی ایجاد شده در این پژوهش در مقایسه با نرمافزار RETC، عملکرد مطلوبتری در پیشبینی مقادیر هدایت هیدرولیکی غیراشباع داشت.