فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف تدوین نقشه راه توسعه گیاهان دارویی کتیرا و کور در عرصه‌های منابع طبیعی استان خراسان رضوی انجام شد. در این راستا با استفاده از روش SWOT اطلاعات مورد نیاز از طریق مصاحبه و تکمیل پرسش‌نامه‌ها با کارشناسان و بهره‌برداران متخصص و پیشرو به‌دست آمد. نتایج نشان داد که جمع نمره نهایی شاخص‌های ماتریس ارزیابی عوامل داخلی(قوت و ضعف) و عوامل خارجی (فرصت و تهدید) به ترتیب 1/3 و 8/2 شده است که نشان داد که گیاه کتیرا به دلیل گستردگی رویشگاه‌ها، ارزش اقتصادی بالا و مزیت‌های صادراتی در موقعیت تهاجمی قرار دارد. از این رو راهبردهای پیشنهادی برای آن بر افزایش سطح رویشگاه‌ها و احیای آن، توسعه صنایع فرآوری و کاهش خام‌فروشی و گسترش بازارهای داخلی و خارجی متمرکز است. همچنین برای گیاه کور، شاخص‌های یاد شده به ترتیب 27/2 و 37/2 به‌دست آمد که در این مورد، به سبب محدودیت پراکنش، برداشت بی‌رویه، فشار بر زیستگاه‌ها و ضعف حمایت‌های نهادی، این گیاه در موقعیت تدافعی ارزیابی شد و بنابراین مدیریت حفاظتی، احیای زیستگاه‌ها، تحقیق و آموزش برای بهره‌برداری مناسب و اصولی‌تر و اعمال سیاست‌های حمایتی و بازدارنده به‌عنوان اولویت‌های اصلی پیشنهاد گردید. نقشه راه ترسیم‌شده، ضمن توجه به دو رویکرد متفاوت توسعه و حفاظت، می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌برداری پایدار، ارتقای ارزش اقتصادی و صیانت از تنوع زیستی در عرصه‌های منابع طبیعی کشور باشد. با توجه به ارزش اقتصادی این دو گونه، در صورت فراهم نمودن زمینه فرآوری و بازاریابی امکان اهلی سازی و زراعت این دو گونه با توجه به نیاز آبی کم، وجود دارد.