فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خذف رطوبت یکی از مراحل مهم پس از برداشت گیاهان دارویی می‌باشد که نقش کلیدی در حفظ کمیّت و کیفیت مواد موثره آن دارد. در این تحقیق تاثیر روش‌های مختلف خشک‌کردن برای رسیدن به حد رطوبتی 1/0 وزن خشک گیاه و درصد اسانس گیاه دارویی جعفری (Petroselinum crispum L.) و گشنیز (Coriandrum sativum L.) به سه روش غیرحرارتی (سایه، جریان هوای سرد، نور مستقیم خورشیدو سایه آفتاب)، روش‌های حرارتی (50، 60 و 70 درجه ‌سانتی‌گراد) و پرتوتابی (مایکروویو با توان 900 وات) بر اساس طرح آماری کاملاً تصادفی در 8 تیمار مورد ارزیابی قرار گرفت (0.05≤α). نتایج حاصل مُبین تاثیر معنی‌دار تیمارهای اعمال شده بر زمان خشک‌کردن جعفری و گشنیز بود. کمترین زمان خشک‌کردن حرارتی در هر دو گیاه به روش مایکرویوو (به ترتیب 40 و 30 دقیقه در جعفری و گشنیز) و در روش غیرحرارتی توسط آفتاب مستقیم (5 روز) حاصل شد. با این وجود بالاترین درصد اسانس در گیاه جعفری (14/0 درصد) و گشنیز (26/0 درصد) در روش سایه حاصل شد که اختلاف معنی‌داری با سایر تیمارها داشت. نتایج مدل‌سازی نشان داد در روش‌های خشک‌کردن غیر حرارتی و حرارتی به ترتیب توابع هندرسون و پابیس اصلاح شده و لگاریتمی برای گیاه دارویی جعفری و تابع هندرسون و پابیس اصلاح شده برای گشنیز بهترین برازش را داشتند. بر اساس جمیع نتایج مشخص شد خشک‌کردن برگ گیاه جعفری و گشنیز با استفاده از روش مایکروویو و آفتاب مستقیم از نظر حداقل زمان خشک‌کردن و روش سایه از نظر بازده کمّی اسانس ارجحیت دارد.