ویژگیهای ساختاری، زیستی و ضدقارچی فیلمهای زیستتخریبپذیر فعال بر پایه نشاسته بنه زعفران ترکیبشده با نانورس، کربوکسیمتیلسلولز و پلیوینیلالکل
نویسندگان
1 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
2 استاد،گروه شیمی مواد غذایی، مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، مشهد، ایران
3 ارزیابی خواص ساختاری، زیستی و ضدقارچی فیلمهای زیستتخریبپذیر تولیدشده از ضایعات بنه زعفران و بقایای ذرت
doi
10.22092/mpt.2025.369575.1189چکیده
پژوهش حاضر با هدف استفاده بهینه از ضایعات بنه زعفران و بقایای ذرت و تولید فیلم زیست تخریبپذیر فعال انجام شد. بدین منظور ابتدا نشاسته و عصاره اتانولی از بنه زعفران و لیگنین، سلولز از بقایای ذرت (چوب ذرت) استخراج شدند. از سلولز استخراجی، کربوکسیمتیلسلولز تهیه شد. میزان ترکیبات فنلی کل و ظرفیت مهار رادیکال آزاد DPPHدر عصاره بنه زعفران به ترتیب 91/137 میلیگرم در 100 گرم وزن خشک و 31/29 درصد و در لیگنین به ترتیب 69/156 میلیگرم در 100 گرم وزن خشک و 85/58 درصد اندازهگیری شد. سپس فیلمهای مختلف از ترکیب نشاسته بنه زعفران با نانورس، کربوکسیمتیلسلولز و پلیوینیلالکل حاوی ترکیبات فعال (عصاره بنه زعفران و لیگنین هر کدام به صورت جداگانه) تهیه و خواص آنتیاکسیدانی، فعالیت ضدقارچی، خواص ساختاری و میزان زیستتخریبپذیری آنها مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد فیلم نشاسته-کربوکسیمتیلسلولز حاوی لیگنین بیشترین فعالیت آنتیاکسیدانی (67/36 درصد) و فعالیت ضدقارچی (قطر هاله مهار رشد آسپرژیلوس فلاووس و آسپرژیلوس پارازیتیکوس به ترتیب معادل 5/11 و 94/7 میلیمتر) را داشت. فیلمهای حاوی عصاره بنه زعفران سطح صافتر و یکنواختتری نسبت به لیگنین داشتند. زیستتخریبپذیری فیلمهای مبتنی بر کربوکسیمتیلسلولز بیش از 90 درصد بود، در حالی که افزودن نانورس و پلیوینیلالکل، این مقدار را به حدود 65 تا 74 درصد کاهش داد. نتایج حاصل از این بررسی نشاندهنده پتانسیل مناسب این فیلمها در کاربردهای زیستپایدار و بستهبندی فعال مواد غذایی است.
