تخمین مقاومت کششی خاک با استفاده از روشهای مختلف مدلسازی در برخی از اراضی پستهکاری رفسنجان
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه ولی عصر رفسنجان
2 دانشیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر رفسنجان
3 استاد گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه ولی عصر رفسنجان
4 استادیار گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور استان کرمان، مرکز رفسنجان
5 دانشیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت
doi
10.22092/ijsr.2021.354996.614چکیده
مقاومت کششی یکی از شاخصهای مهم کیفیت فیزیکی خاک است که معادل بیشینه تنشی است که میتوان بر روی یک خاکدانه به کار برد تا حدی که خاکدانه در آستانه یا در شرف تخریب قرار گیرد. هدف از این پژوهش بررسی کارایی روشهای مدلسازی مختلف در تخمین مقاومت کششی خاک در باغهای پسته رفسنجان است. برای این منظور نمونههای خاک (80 نمونه خاک غالباً لومشنی از عمق صفر تا 30 سانتیمتری) تهیه و برخی از ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک تعیین شدند. همچنین مقاومت کششی خاکدانههای در اندازههای مختلف اندازهگیری شد. نتایج اندازهگیریها نشان داد که با توجه به قابلیت هدایت الکتریکی، واکنش خاک و نسبت جذب سطحی سدیم، خاک منطقه مطالعاتی شور و سدیمی میباشد. رگرسیون چندگانه بین مقاومت کششی با سایر ویژگیهای خاک بررسی شد. همچنین مدلسازی مقاومت کششی با استفاده از شبکه عصبی پرسپترون چند لایه و درخت تصمیم انجام شد. در این پژوهش از میانگین مربعات خطا و ضریب تبیین برای ارزیابی مدلهای مختلف مدلسازی استفاده شد. نتایج ارزیابی مدلها نشان داد که استفاده از درخت تصمیم برای پیشبینی مقاومت کششی به دلیل دارا بودن کمترین خطا (RRMSE =14% و با R2 = 0.88) نسبت به دو روش رگرسیون چندگانه و. شبکه عصبی پرسپترون چند لایه بهتر میباشد. همچنین نتایج نشان داد که درصد رس، درصد رس قابل پراکنش، نسبت جذب سطحی سدیم، درصد کربنات کلسیم معادل و درصد ماده آلی تأثیرگذارترین متغیرها بر مقاومت کششی هستند. با توجه به نتایج حاصل، به نظر میرسد موثرترین راهکار در بالابردن مقاومت کششی خاک و کاهش تراکم خاک در باغهای پسته افزایش درصد ماده آلی خاک خواهد بود.