فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پلی‌فنول‌ها به‌عنوان گروهی متنوع از متابولیت‌های ثانویه شامل فلاونوئیدها، اسیدهای فنولیک، آنتوسیانین‌ها و تانن‌ها، نقش اساسی در فعالیت‌های آنتی‌اکسیدانی و ارزش دارویی گیاهان دارند. این ترکیبات در اندام‌های مختلف گیاه از جمله میوه، برگ، دانه و ریشه تجمع می‌یابند و میزان آن‌ها به‌طور قابل‌توجهی تحت تأثیر شرایط محیطی، مرحله فنولوژیکی و عملیات پس از برداشت قرار دارد. در این میان، فرآیند خشک‌کردن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین روش‌های نگهداری گیاهان دارویی، نقشی تعیین‌کننده در حفظ یا تخریب ترکیبات فنولی ایفا می‌کند. انتخاب روش خشک‌کردن مناسب نه‌تنها در جلوگیری از رشد میکروارگانیسم‌ها مؤثر است، بلکه در حفظ ویژگی‌های فیزیکی، حسی و ترکیبات زیست‌فعال گیاه نیز اهمیت حیاتی دارد. هدف این مقاله، بررسی و معرفی کارآمدترین روش‌های خشک‌کردن گیاهان دارویی غنی از ترکیبات پلی‌فنولیک با فعالیت آنتی‌اکسیدانی است. براساس شواهد و مطالعات موجود، تحلیل منابع متعدد نشان داد که روش‌های خشک‌کردن طبیعی، شامل سایه و آفتاب، معمولاً موجب کاهش بیشتری در ترکیبات فنولیک گیاهان دارویی نسبت به روش‌های مصنوعی می‌شوند. در مقابل، روش‌های خشک‌کردن مصنوعی مانند خشک‌کردن انجمادی و مایکروویو بیشترین میزان حفظ ترکیبات فنولیک و فعالیت آنتی‌اکسیدانی را ارائه می‌کنند. اختلاف مقادیر گزارش شده بین مطالعات مختلف عمدتاً به تفاوت در نوع گیاه، دما، مدت زمان خشک‌کردن و روش‌های سنجش ترکیبات فنولیک بازمی‌گردد.