عرضه پول در اقتصاد ایران
نویسندگان
1 دانشیار اقتصاد و عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز
2 کارشناس ارشد اقتصاد
doi
چکیده
در همه اقتصادهایی که استقلال نسبی سیاستهای پولی از سیاستهای مالی پذیرفته شده است، کنترل پایه پولی توسط بانک مرکزی، اهرم اصلی مقامات پولی کشور برای تأثیرگذاری بر اقتصاد، حفظ ارزش پول ملی و حفظ ثبات اقتصادی است. اما عرضه پول تنها متغیری برونزا نیست که توسط بانک مرکزی تعیین شود، بلکه از سویی دیگر، یک متغیر درونزا است. درونزایی عرضه پول میتواند عامل بسیار مهمی در کارایی سیاستهای پولی و مالی باشد. در این مقاله تابع عرضه پول در اقتصاد ایران با استفاده از دادههای سالیانه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران برای سالهای 84- 1363 به روشARDL[1] تخمینزده شد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که نرخ بهره (نرخ سود علیالحساب تسهیلات اعطایی بانکها) هم در بلندمدت و هم در کوتاهمدت تأثیر مثبت و معنیداری بر عرضه پول در اقتصاد ایران دارد. به عبارتی دیگر، عرضه پول در اقتصاد ایران درونزا است و درونزایی آن از طریق نرخ سود علیالحساب تسهیلات اعطایی بانکهای تجاری و تخصصی صورت میگیرد. فعالیتهای بانکهای تجاری و تخصصی از طریق تغییر در ذخایر آزاد با توجه به شرایط سودآوری بازار، عامل مؤثری در گسترش حجم پول در اقتصاد ایران است. نوسانات و عدم تعادلهای ایجاد شده در عرضه پول در اقتصاد ایران، پس از گذشت دو سال و نیم از زمان وقوع نوسان، تعدیل می گردد. [1]. Autoregressive Distributed Lag