فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آب و نیتروژن دو عامل مهم محدود کننده رشد و عملکرد محصولات کشاورزی می‌باشند. از طرفی استفاده بی رویه از کودهای شیمیایی به خصوص کودهایی با ترکیبات نیتروژنی که در دهه‌های اخیر به‌منظور تولید بیشتر محصولات کشاورزی رایج شده‌است باعث آلودگی نیتراتی خاک و آب و محیط زیست شده‌است. این پژوهش به‌منظور بررسی تأثیر استفاده از مقادیر مختلف آب و کودهای نیتروژنه روی تجمع نیترات در خاک و گیاهان گوجه‌فرنگی و سیب‌زمینی اجرا‌ شد. تحقیق در مزارع دشت مشهد انجام گردید. تعداد مزارع انتخابی سیب‌زمینی و گوجه‌فرنگی هر کدام 15 مزرعه بود. روش آبیاری در تمام مزارع روش آبیاری شیاری (نشتی) بود. در طول فصل رشد میزان آب و کود نیتروژنی کاربردی در تمام مزارع اندازه‌گیری گردید. در ابتدا و انتهای فصل رشد میزان نیترات در خاک (دو عمق صفر تا 30 و 30 تا 60 سانتی‌متری) و در انتهای فصل رشد باقیمانده نیترات در دو محصول سیب‌زمینی و گوجه فرنگی اندازه‌گیری شد. روش اندازه‌گیری اسپکتروفتومتری (طیف سنجی) در طول موج 540 نانومتر بود. نتایج نشان داد که در تمام مزارع سیب‌زمینی میزان آب و کود کاربردی بیش از حد نیاز بود. در مزارع گوجه‌فرنگی آب کاربردی بیش از حد نیاز ولی کود مصرفی در برخی مزارع بیشتر و در برخی کمتر از میزان توصیه شده بود. با افزایش میزان آب مصرفی مقدار باقی‌مانده نیترات در دو عمق 30-0 و 60-30 سانتی‌متری خاک کاهش یافت، در صورتی که با افزایش میزان مصرف کود اوره، مقدار باقی‌مانده نیترات در خاک در انتهای فصل افزایش یافت. افزایش کاربرد کود، باقیمانده نیترات در گیاه را افزایش داد. نتیجه نهایی آنکه تأثیر میزان آب مصرفی روی آبشویی نیترات و ایجاد مشکلات زیست محیطی جدی می‎باشد، لذا باید در برآورد میزان آب مورد نیاز گیاه نهایت دقت انجام گیرد و کاربرد کود باید متعادل و متناسب با نوع گیاه و عملکرد آن باشد.