فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هرچند فلوئور عنصری ضروری برای انسان و حیوان می­باشد ولی بالا بودن غلظت این عنصر در خاک می­تواند برای حیوان­های چراکننده و گیاهان آسیب­زا باشد. در حیوان­های چراکننده، فرودادن و گوارش خاک هنگام چرا به­عنوان راهی برای سمناکی و مسمومیت احتمالی فلوئور در نظر گرفته می­شود. در پژوهش حاضر، دامنه­ی غلظت­های فلوئور کل و محلول و ارتباط­ آن­ها با ویژگی­های برگزیده­ی خاک­های اطراف شهرستان اهر در استان آذربایجان شرقی بررسی شده­است. برای اجرای این پژوهش، تعداد 21 نمونه خاک سطحی از مناطق اطراف شهرستان اهر برداشت و برخی ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی و غلظت­های فلوئور کل و فلوئور محلول آن­ها اندازه­گیری شد. یافته­های به­دست آمده نشان داد که غلظت فلوئور کل و فلوئور قابل استخراج با کلراید کلسیم خاک‌ها در دامنه­های به­ترتیب 3/574 – 7/204 و  9/5 – 7/0 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک و با میانگین­های به­ترتیب 8/334 و 1/4 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک قرار داشت که نشان میداد این خاک‌ها از نظر فلوئور در گروه خاک­های غیرآلوده می­باشند. غلظت فلوئور کل با فسفر کل، کربن آلی و اکسیدهای آلومینیوم همبستگی معنی­دار نشان داد، در حالی­که فلوئور قابل استخراج با کلراید کلسیم فقط با کربن آلی همبستگی معنی‌دار داشت. غلظت‌های برآورده شده فلوئور در محلول خاک‌ها بسیار پایین‌تر از غلظت­های بحرانی فلوئور برای ایجاد سمیت در گیاهان (5/0 – 3/0 میکرو­گرم بر میلی­لیتر برای جوی دوسر و 32 میکروگرم بر میلی­لیتر برای گوجه­فرنگی)  بود. با در نظرگیری میزان طبیعی بلع و فرودادنخاک به­وسیله­ی دام، مسمومیت این عنصر برای آن­ها خیلی ضعیف به­نظر می­رسد.