عوامل تعیین کننده خاص کشوری انواع تجارت درون صنعت کشورهای در حال توسعه با تاکید در ایران
نویسندگان
1 استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه مازندران
doi
چکیده
مطالعه حاضر با بکارگیری روش قدرتمند پانل و بر اساس دادههای آماری طی دوره زمانی 2003-1997 به برآورد و بررسی عوامل تعیینکننده خاص کشوری انواع تجارت درونصنعت (افقی و عمودی) کشورهای در حال توسعه منتخب شامل ایران میپردازد. برای این منظور، ابتدا بر اساس شاخصهای معتبر گروبل و لوید، و فونتاگن و فردنبرگ تجارت درونصنعت به انواع آن تفکیک گردیده و سپس در چارچوب مبانی نظری و تجربی، عوامل تعیینکننده انواع تجارت درونصنعت برآورد شده است. بر اساس نتایج بدست آمده سطح رشد و توسعهیافتگی، اندازه بازار، متغیر لیندر، مشارکت در تشکلهای اقتصادی یکسان، مشابهت تعرفهای (از طریق عضویت در WTO)، مخارج تحقیق و توسعه، شرکتهای چند ملیتی، موانع تعرفهای، تمایز محصول و مشابهت فرهنگی از عوامل تعیینکننده تجارت درونصنعت افقی کشورهای منتخب میباشند. بعلاوه، بر مبنای مدلهای تجارت درون صنعت عمودی سطح رشد و توسعهیافتگی، سرمایه انسانی، اندازه بازار، مشارکت در گروهبندیهای اقتصادی، مشابهت تعرفهای، مخارج تحقیق و توسعه، شرکتهای چندملیتی، موانع تعرفهای، درجه تمایز محصول، وجود مرز مشترک، وضعیت توزیع درآمدی و مسافت جغرافیایی از عوامل تعیینکننده تجارت درونصنعت عمودی کشورهای مورد بررسی میباشند. در کل، ویژگیهای کشوری کشورهای در حال توسعه (شامل ایران) از عوامل تعیینکننده انواع تجارت درون صنعت این کشورها میباشند. در چارچوب نتایج بدست آمده، پیشنهاد میشود عوامل خاص کشوری از جمله تمایز محصول، سرمایهگذاری مستقیم خارجی، ترتیبات منطقهای و آزادسازی تجاری مورد توجه شایستهای قرار گیرند.