شناسایی استان‌های دارای مزیت نسبی در تولید سیاه‌دانه

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سمنان، ایران

2 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22092/mpt.2025.368068.1176
چکیده

محدودیت منابع در بخش کشاورزی ایران (به ویژه کمبود زمین و آب)، اولویت‌‌بندی در تولید محصولات را در مناطق مختلف ضروری می‌سازد. از سوی دیگر، کشور ایران دارای ظرفیت‌های مناسبی برای تولید گیاهان دارویی است اما این ظرفیت در استان‌های مختلف کشور یکسان نیست و لازم است برای هر یک از گیاهان دارویی، استان‌های مناسب برای پرورش این محصولات شناسایی شوند. ازاین‌رو، هدف اصلی این تحقیق اولویت‌‌بندی استان‌های مناسب برای تولید سیاه‌دانه (به عنوان یکی از گیاهان دارویی پرمصرف) با استفاده از شاخص‌‌های مزیت نسبی است. علت انتخاب سیاه‌دانه این است که تاکنون به ندرت مطالعه‌ای در زمینه بررسی مزیت نسبی این محصول انجام شده است. در این مطالعه برای سنجش مزیت نسبی منطقه‌ای استان‌های ایران، شاخص‌های ضریب مکانی (LQ) و ضریب مکانی متقارن (SLQ) با داده‌‌های سال 1401 (2022) و در قالب سه سبد تولیدی مختلف محاسبه شده است. نتایج نشان داد استان‌های گلستان، چهارمحال و بختیاری، فارس و لرستان در تولید سیاه‌دانه دارای مزیت نسبی منطقه‌ای هستند.