تاثیر رژیم‌های مختلف آبیاری و تاریخ کاشت بر صفات بیوشیمیایی، فیزیولوژیکی و جذب عناصر گیاه سفالاریای سوری(Cephalaria syriaca L.)

نویسندگان

1 گروه صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان

2 استادیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت.

3 دانشیار گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بلگراد، صربستان.

4 کارشناسی ارشد مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه.

5 دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه.

6 دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه.

doi
10.22092/mpt.2025.368262.1179
چکیده

دو عامل تاریخ کاشت و رژیم‌های مختلف آبیاری نقش اساسی طی دوره رشد جهت عملکرد بهینه بر گیاهان دارویی دارند. در این تحقیق، آزمایش به صورت اسپلیت‌پلات در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار با رژیم‌های آبیاری مختلف (دیم، آبیاری تکمیلی، کامل) و تاریخ‌های مختلف کشت (کشت بهاره، انتظاری، پاییزه) در دانشگاه ارومیه انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد تیمارهای مختلف آبیاری و تاریخ‌های مختلف کشت بر روی صفات قطر کانوپی و شاخص سطح برگ معنی‌دار بود؛ از طرفی بر همکنش تاریخ کشت و زمان آبیاری، باعث تغییر معنی‌داری در صفات نامبرده شدند. میزان پرولین و کربوهیدرات گیاه به شکل معنی‌داری تحت تأثیر اثرات ساده رژیم آبیاری و تاریخ کاشت قرار گرفتند؛ و برهم‌کنش میان این دو عامل به لحاظ آماری معنی‌دار بود به طوری که در شرایط دیم و کشت بهاره ( 13.93 میکرومول بر گرم) محتوای پرولین افزایش معنی‌داری نسبت به سایر تیمارها نشان دادند و میزان هیدرات کربن محلول در در شرایط دیم و کشت بهاره (13/19 میکرومول ‌بر گرم) به شکل معنی‌داری بیشتر از آبیاری تکمیلی (17.85 میکرومول ‌بر گرم) و آبیاری کامل (17.10 میکرومول ‌بر گرم) بود. اثر تاریخ کاشت بر وضعیت جذب تمامی عناصر غیرمعنی‌دار بود در حالی رژیم آبیاری بر جذب فسفر تاثیر چشمگیر داشت به طوری که در آبیاری کامل بالاترین (72.5%) و در دیم کمترین مقدار (43.1%) را داشت.