فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

درک شناخت عواملی که پیش‌بینی عملکرد منطقه­ای محصول نیشکر را محدود کرده و روش‌های مدیریت را بهبود بخشد، امری ضروری است. هدف از این تحقیق انتخاب مدلی بود که پتانسیل تولید نیشکر را با در نظر گرفتن ویژگی­های اقلیمی، گیاهی و خاکی و زمین‌نما منطقه برآورد کند. مناطق موردمطالعه در جنوب استان خوزستان شامل کشت و صنعت­های امیرکبیر، میزا کوچک خان، دعبل خزایی، سلمان فارسی و فارابی بود. بدین منظور 100 سایت در مزارع مناطق مختلف تحت کشت نیشکر در استان خوزستان بر اساس تنوع در ویژگی های خاک موردمطالعه قرار گرفت. روش انجام این تحقیق طی دو سلسله‌مراتب انجام شد. در مرحله اول پتانسیل تولید نیشکر با استفاده از روش مدل رشد فائو برآورد شد و در مرحله دوم پتانسیل تولید اراضی برای نیشکر با توجه به تأثیر عوامل محدودکننده در خاک (که به‌صورت شاخص خاک به روش پارامتری محاسبه و موجب کاهش عملکرد محصول نیشکر در مرحله اول شد) برآورد گردید. برای تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها ، رگرسیون به روش‌های استاندارد، گام‌به‌گام و منحنی تخمین به کار رفت. در رگرسیون به روش استاندارد و گام‌به‌گام ویژگی­های خاک به‌عنوان متغیر مستقل و عملکرد مشاهده‌شده به‌عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شد و درروش منحنی تخمین به روش­های خطی، درجه دوم و درجه سوم، عملکرد مشاهده‌شده نیشکر به‌عنوان متغیر مستقل و عملکرد پیش‌بینی‌شده به‌عنوان متغیر وابسته انتخاب شدند. نتایج مرحله اول نشان داد که پتانسیل تولید محصول به روش مدل رشد فائو 8/95 تن در هکتار است و نتایج مرحله دوم نشان داد که پتانسیل تولید اراضی برای نیشکر در منطقه در سطوح مختلف مدیریتی از 18 تا 3/69 تن در هکتار تخمین زده شد.  از عوامل کاهش عملکرد می‌توان به عوامل محدودکننده‌ای از قبیل محدودیت‌های آهک، بافت خاک سنگین و خیلی سنگین، زهکشی، شوری و سدیمی بودن و عدم مدیریت مناسب اشاره نمود. نتایج روش رگرسیون استاندارد و گام‌به‌گام نشان دادند که به ترتیب ضریب تبیین 52/0 و 49/0 و خطای استاندارد (ME) برابر 13/10 و 77/9 تن در هکتار به دست آمد. ویژگی‌های خاک به روش استاندارد تا 52 درصد و به روش گام‌به‌گام تا 49 درصد توانست عملکرد را پیش­بینی کند و درروش منحنی تخمین برای مدل خطی، درجه دوم و درجه سوم، ضریب تبیین به ترتیب 74/0، 85/0 و 87/0 و خطای استاندارد 8/7، 8/5 و 3/5 تن در هکتار محاسبه شد. بنابراین روش منحنی تخمین درجه سوم که از مدل رشد فائو برای پیش‌بینی عملکرد محصول استفاده نموده دارای دقت بالاتر و خطای کمتر از مدل رگرسیون استاندارد و گام‌به‌گام است که فقط از اثر ویژگی­های سرزمین بر عملکرد مشاهده‌شده را استفاده نموده است