فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به افزایش فشار های استفاده از زمین و آسـیب‌پذیری خاک های کشاورزی از نظر زیست محیطی، توسعه یک روش مناسب برای ارزیابی کیفیت خاک به منظور دستیابی به تولید بهینه و پایدار محصول ضروری است. لذا این پژوهش با هدف شناسایی مهم‏ترین ویژگی­های مؤثر بر کیفیت خاک و مقایسه شاخص‌های کیفیت خاک به‌دست آمده از روش‌های مختلف و ارتباط آن با عملکرد چای در غرب استان گیلان صورت گرفت. در مجموع 66 نمونه خاک مرکب از عمق صفر تا 30 سانتی‌متر و برگ سبز چای در کرتی به وسعت 2 متر مربع به مرکزیت محل‌های نمونه‌برداری خاک از بخشی از باغات چای با عملکرد متفاوت برداشت شد. با استفاده از روش تجزیه به مؤلفه­های اصلی(PCA) ، از میان 15 ویژگی موثر بر کیفیت خاک، شش ویژگی شامل پتاسیم قابل جذب، کربن آلی، pH، فسفر قابل جذب، روی قابل جذب و تعداد نماتد به‌عنوان حداقل نشانگرهای مؤثر بر کیفیت خاک انتخاب گردید. سپس کیفیت خاک با استفاده از دو مدل شاخص کیفیت تجمعی (IQI) و شاخص کیفیت نمرو (NQI) به روش‌های نمره‌دهی خطی و غیرخطی (LS و NLS) و هرکدام در دو مجموعه کل داده‌ها (TDS) و داده‌های حداقل (MDS) ارزیابی شد. نتایج نشان داد که میانگین شاخص کیفیت خاک به جز شاخص‌های IQI-NLSMDS و NQI-NLSMDS، در باغات با عملکرد بالا به طور معنی‌داری بیش­تر از باغات با عملکرد پایین بود. ارزیابی کیفیت خاک باغات چای نشان داد که روش‌های نمرده‌دهی خطی بر روش‌های غیرخطی برتری دارند، به‌طوری‌که شاخص‌های IQI-LS و NQI-LS برای هر دو مجموعه TDS (به ترتیب 55/0= R2و 54/0=R2) و MDS (به ترتیب 45/0= R2و 46/0=R2) همبستگی بیش­تری با عملکرد چای نسبت به سایر شاخص‌ها نشان دادند. همچنین همبستگی بین دو مجموعه TDS و MDS برای شاخص IQI-LS (80/0= R2)، بیش­تر از شاخص NQI-LS (59/0= R2) بود.