فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آزمون خاک نقش بسیار مهمی در مدیریت عناصر غذایی در فرایند تولید محصولات کشاورزی دارد. کارایی آزمون خاک به انتخاب عصاره­گیر مناسب برای استخراج هر عنصر غذایی به شکل قابل‌جذب ریشه گیاه بستگی دارد. برای واسنجی هر عنصر غذایی و توصیه کودی، باید حد بحرانی در خاک تعیین شود. لوبیا (.Phaseolus vulgaris L) با دارا بودن پروتئین زیاد از محصولات مهم کشاورزی است. با توجه به کمبود اطلاعات در این زمینه، پژوهشی بر روی خاک­های لوبیا کاری استان مرکزی انجام شد. 30 نمونه خاک ­سطحی (30- 0 سانتیمتر) با دامنه وسیع ازنظر غلظت پتاسیم قابل‌استفاده و همچنین ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی از مزارع استان انتخاب و برای کشت لوبیا در گلخانه، آماده شد. برای بررسی پاسخ گیاه لوبیا نسبت به مصرف کود پتاسیم، دو سطح صفر و 100 میلی‌گرم پتاسیم خالص در کیلوگرم خاک از منبع سولفات پتاسیم در این آزمایش استفاده شد. آزمایش گلخانه­ای‌ در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد. پس از اتمام دوره رویشی و برداشت، پاسخ­های گیاهی شامل وزن ماده خشک، غلظت و جذب کل پتاسیم و رشد نسبی تعیین شد. شش عصاره­گیر شامل آب مقطر، اسیدکلریدریک 13/0 مولار، اسید نیتریک 5/0 مولار، کلرور کلسیم 025/0 مولار، محلول عصاره­گیر اولسن و استات­آمونیم یک مولار برای استخراج پتاسیم قابل‌استفاده خاک مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثرات اصلی خاک و کود پتاسیم، در سطح یک درصد بر وزن ماده خشک، غلظت و جذب کل پتاسیم معنی‌دار بود؛ اما اثر برهمکنش خاک و کود تنها بر غلظت پتاسیم گیاه معنی‌دار شد. مقایسه میانگین­ها نشان داد که اثر کود پتاسیم بر پاسخ گیاهان معنی­دار بود. نتایج ضریب همبستگی عصاره­گیرهای مختلف با پاسخ­های گیاهی نشان داد که استات­آمونیم یک مولار با غلظت و جذب کل پتاسیم گیاه، همبستگی مثبت و معنی­داری داشت اما سایر عصاره­گیرها همبستگی معنی­داری نشان ندادند. با استفاده از روش تصویری کیت و نلسون، حد بحرانی پتاسیم به روش عصاره­گیری با استات­آمونیوم 150 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک به دست آمد. وزن ماده خشک با مقدار پتاسیم قابل‌استفاده، ظرفیت تبادل کاتیونی، رس و شن خاک همبستگی مثبت و معنی‌داری داشت. غلظت و جذب کل پتاسیم گیاه با پتاسیم قابل‌استفاده و کربن آلی خاک همبستگی مثبت و معنی‌دار داشت.