مطالعه اتنوبوتانی و کاربرد سنتی برخی گیاهان دارویی شهرستان ایرانشهر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گیاهان دارویی، گروه باغبانی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران
doi
10.22092/mpt.2024.366336.1162چکیده
پژوهش اتنوبوتانی (Ethnobotany) راهنمای ارزشمندی برای شناسائی گیاهان دارویی و داروهای گیاهی جدید است. تحقیق حاضر با هدف شناسایی و مستند سازی فرهنگ استفاده سنتی از گیاهان دارویی در شهرستان ایرانشهر واقع در استان سیستان و بلوچستان صورت گرفت. این مطالعه بر اساس پیمایشهای صحرایی، اطلاعات مردمان بومی و پژوهش در اسناد و باورها در شهرستان ایرانشهر صورت گرفت. گونههای گیاهی از مناطق مختلف بر اساس معرفی روستائیان بومی به خصوص افراد با تجربه، مسن و مطلع جمع آوری شد. پس از شناسایی گیاهان منطقه به طور هم زمان نام محلی، خواص دارویی، نحوة استفاده و سایر اطلاعات مربوط به گونهها گردآوری گردید. در این تحقیق 31 گونه گیاه دارویی با کاربردهای مختلف مورد شناسائی قرار گرفت. بیشترین گونه متعلق به خانواده نعنائیان بود. تعدادی از گیاهان دارویی از قبیل مور تلخ، خارخاسک، خرفه، کلیر و سداب توسط افراد زیادی مورد شناسایی و به خواص درمانی آنها اشاره شد. بیشتر گیاهان شناسائی شده در طب سنتی منطقه برای درمان مشکلات گوارشی، کلیه و تسکین دهنده مورد استفاده قرار میگرفت. بیشترین کاربرد اندام های مصرفی گیاهان برگ، ساقه و بذر بود. با توجه به تنوع گیاهان دارویی در این منطقه و استفادة وسیع مردم بومی از آنها جهت درمان بسیاری از بیماریها میتوان با بررسیهای بیشتر علاوه بر حفظ گونههای گیاهی در خطر انقراض ناشی از خشکسالی به نتایج راهگشایی در زمینة کاربرد گیاهان دارویی در درمان بیماریها دست یافت و همچنین استفاده بهتر از گیاهان دارویی و فرآورده های آنها را فراهم آورد.
