ارزیابی سواد انرژی دانشآموزان شهر کرمانشاه
نویسندگان
1 گروه برنامه ریزی درسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرند، مرند، ایران
2 گروه برنامه ریزی درسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرند، مرند، ایران
3 گروه برنامه ریزی درسی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران، ایران
4 گروه برنامه ریزی درسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
doi
10.48308/envs.2024.1391چکیده
سابقه و هدف: انرژی یک مسئله تعیین کننده در عصر حاضر است. با این حال استفاده بیش از حد از آن سلامت و پایداری اقتصاد و حتی امنیت ملی را نیز تهدید میکند. سواد انرژی شامل شناخت منابع انرژی، مصرف بهینه انرژی، کاهش اتلاف انرژی، استفاده از فناوریهای پاک و تولید انرژی خورشیدی و بادی است. تحقیقات نشان داده است که افراد تصورات نادرستی در مورد انرژی دارند و برای دانشآموزان این تصورات ممکن است تا بزرگسالی نیز ادامه داشته باشد. هدف این پژوهش ارزیابی سواد و تصورات دانش آموزان نسبت به این موضوع است. مواد و روشها:پژوهش حاضر با بهرهگیری از طرح پیمایشی براساس مجموعهای از مقیاسهای سواد انرژی و بر مبنای یک نظرسنجی پرسشنامهای بین 100 نفر از دانشآموزان در شهر کرمانشاه انجام شده است.مفاهیم مرتبط با دانش انرژی، هسته اصلی بررسی سواد انرژی در پژوهش حاضر میباشد.سپس سواد انرژی دانش آموزان برای یافتن نمرات در مقولههای«دانش، نگرش و رفتار»، همراه با همبستگی بین آنها، مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد.در نهایت، با افراد منتخب مصاحبه شد تا مشخص شود چرا و چگونه این باورهای غلط را دارند.چارچوب و فرآیندهای این مطالعه شامل «توسعه مقیاس سواد انرژی»، «طراحی پرسشنامه نظرسنجی و تجزیه و تحلیل نتایج» و «شناسایی و نمایش تصور اشتباه» هستند. نتایج و بحث:نتایج نشان داد که دانشآموزان در «دانش انرژی» عملکرد خوبی نداشتهاند به طوری که از 19 سؤال، بیش از 60 درصد دانش آموزان به هفت سؤال پاسخ صحیح دادهاند، در حالیکه به شش سؤال کمتر از 40 درصد پاسخ صحیح است. بطور کلی دانشآموزان با موضوعاتی که در مدرسه تدریس میشد بیشتر آشنا بودند. نتایج همچنین نشان داد که دانشآموزان پسر بطور معنیداری نمره بهتری نسبت به دانش آموزان دختر (01/0>p) در دانش انرژی کسب کردند. سطح تحصیلات والدین و شغل والدین نیز متغیرهایی بود که بین گروهها تفاوت معنیداری وجود داشت. دانشآموزانی که دارای والدینی با سطح آموزشی «دکتری/کارشناسی ارشد» یا «لیسانس» هستند، بطور قابلتوجهی بهتر از دانشآموزانی با والدین با سطح آموزشی پایینتر عمل میکنند. میتوان گفت دانش آموزان نگرش فعالی نسبت به انرژی دارند. دانش آموزان فکر کردند که کمبود سوختهای فسیلی ممکن است اثرات قابل توجهی بر اقتصاد و زندگی انسان داشته باشد. بیش از 60 درصد دانش آموزان موافق جایگزینی انرژیهای فسیلی هستند. با این حال، به نظر میرسد که آنها از محدودیتهای جغرافیایی و اجتماعی پروژههای توربینهای بادی و خورشیدی آگاهی چندانی ندارند. در مجموع دانشآموزان نسبت به توسعه منابع انرژی تجدیدپذیر نگرش مثبت داشتند. بین دانش انرژی و مسئولیتپذیری و عمل شهروندی همبستگی معنیداری وجود نداشت که نشان میدهد نمرات دانش انرژی بر مسئولیتپذیری و کنش شهروندی دانشآموزان تأثیر معنیداری ندارد. نتیجه گیری: از طریق تجزیه و تحلیل تصورات غلط شرکت کنندگان، مشخص شد که تصورات غلط معمولاً در میان اکثریت دانش آموزان وجود دارد که نیاز به اقدامات اصلاحی دارد. راهبردهای درمانی برای تطبیق باورهای غلط با مفاهیم واقعی علمی شامل تقویت آموزش پایه و آموزش سیستمی و تفکر انتقادی و رویکردهای علمی است. بهبود در آموزش، مواد یادگیری و محیط یادگیری نیز مهم است. اهمیت «تربیت مربیان» با دانش و درایت باید مورد تأکید قرار گیرد، زیرا دانش آموزان مصاحبه شده بارها به آموزش برخی از باورهای غلط توسط معلمان مدرسه اشاره کردهاند. علاوه بر این، برای جلوگیری از اطلاعات نادرست یا "علم جعلی" باید کیفیت رسانهها را ارتقا داد. در نهایت، بررسی دقیقتر حوزه تصورات غلط و راهحلها میتواند دنبالهای ارزشمند برای این مطالعه باشد.