ارزیابی سواد انرژی دانش‌آموزان شهر کرمانشاه

نویسندگان

1 گروه برنامه ریزی درسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرند، مرند، ایران

2 گروه برنامه ریزی درسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرند، مرند، ایران

3 گروه برنامه ریزی درسی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران، ایران

4 گروه برنامه ریزی درسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.48308/envs.2024.1391
چکیده

سابقه و هدف: انرژی یک مسئله تعیین کننده در عصر حاضر است. با این حال استفاده بیش از حد از آن سلامت و پایداری اقتصاد و حتی امنیت ملی را نیز تهدید می­کند. سواد انرژی شامل شناخت منابع انرژی، مصرف بهینه انرژی، کاهش اتلاف انرژی، استفاده از فناوری­های پاک و تولید انرژی خورشیدی و بادی است. تحقیقات نشان داده است که افراد تصورات نادرستی در مورد انرژی دارند و برای دانش­آموزان این تصورات ممکن است تا بزرگسالی نیز ادامه داشته باشد. هدف این پژوهش ارزیابی سواد و تصورات دانش آموزان نسبت به این موضوع است. مواد و روش­ها:پژوهش حاضر با بهره‌گیری از طرح پیمایشی براساس مجموعه‌ای از مقیاس‌های سواد انرژی و بر مبنای یک نظرسنجی پرسشنامه‌‌‌ای بین 100 نفر از دانش‌آموزان در شهر کرمانشاه انجام شده است.مفاهیم مرتبط با دانش انرژی، هسته اصلی بررسی سواد انرژی در پژوهش حاضر می­باشد.سپس سواد انرژی دانش آموزان برای یافتن نمرات در مقوله­های«دانش، نگرش و رفتار»، همراه با همبستگی بین آنها، مورد تجزیه و تحلیل قرار می­گیرد.در نهایت، با افراد منتخب مصاحبه شد تا مشخص شود چرا و چگونه این باورهای غلط را دارند.چارچوب و فرآیندهای این مطالعه شامل «توسعه مقیاس سواد انرژی»، «طراحی پرسشنامه نظرسنجی و تجزیه و تحلیل نتایج» و «شناسایی و نمایش تصور اشتباه» هستند. نتایج و بحث:نتایج نشان داد که دانش­آموزان در «دانش انرژی» عملکرد خوبی نداشته­اند به طوری که از 19 سؤال، بیش از 60 درصد دانش آموزان به هفت سؤال پاسخ صحیح داده­اند، در حالیکه به شش سؤال کمتر از 40 درصد پاسخ صحیح است. بطور کلی دانش­آموزان با موضوعاتی که در مدرسه تدریس می­شد بیشتر آشنا بودند. نتایج همچنین نشان داد که دانش­آموزان پسر بطور معنی­داری نمره بهتری نسبت به دانش آموزان دختر (01/0>p) در دانش انرژی کسب کردند. سطح تحصیلات والدین و شغل والدین نیز متغیرهایی بود که بین گروه­ها تفاوت معنی­داری وجود داشت. دانش‌آموزانی که دارای والدینی با سطح آموزشی «دکتری/کارشناسی ارشد» یا «لیسانس» هستند، بطور قابل‌توجهی بهتر از دانش‌آموزانی با والدین با سطح آموزشی پایین‌تر عمل می‌کنند. می­توان گفت دانش آموزان نگرش فعالی نسبت به انرژی دارند. دانش آموزان فکر کردند که کمبود سوخت­های فسیلی ممکن است اثرات قابل توجهی بر اقتصاد و زندگی انسان داشته باشد. بیش از 60 درصد دانش آموزان موافق جایگزینی انرژی­های فسیلی هستند. با این حال، به نظر می‌رسد که آن‌ها از محدودیت‌های جغرافیایی و اجتماعی پروژه‌های توربین‌های بادی و خورشیدی آگاهی چندانی ندارند. در مجموع دانش­آموزان نسبت به توسعه منابع انرژی تجدیدپذیر نگرش مثبت داشتند. بین دانش انرژی و مسئولیت­پذیری و عمل شهروندی همبستگی معنی­داری وجود نداشت که نشان می­دهد نمرات دانش انرژی بر مسئولیت­پذیری و کنش شهروندی دانش­آموزان تأثیر معنی­داری ندارد.  نتیجه­ گیری: از طریق تجزیه و تحلیل تصورات غلط شرکت کنندگان، مشخص شد که تصورات غلط معمولاً در میان اکثریت دانش آموزان وجود دارد که نیاز به اقدامات اصلاحی دارد. راهبردهای درمانی برای تطبیق باورهای غلط با مفاهیم واقعی علمی شامل تقویت آموزش پایه و آموزش سیستمی و تفکر انتقادی و رویکردهای علمی است. بهبود در آموزش، مواد یادگیری و محیط یادگیری نیز مهم است. اهمیت «تربیت مربیان» با دانش و درایت باید مورد تأکید قرار گیرد، زیرا دانش آموزان مصاحبه شده بارها به آموزش برخی از باورهای غلط توسط معلمان مدرسه اشاره کرده­اند. علاوه بر این، برای جلوگیری از اطلاعات نادرست یا "علم جعلی" باید کیفیت رسانه­ها را ارتقا داد. در نهایت، بررسی دقیق‌تر حوزه تصورات غلط و راه‌حل‌ها می‌تواند دنباله‌ای ارزشمند برای این مطالعه باشد.