اثر ورمی‌کمپوست بر سرعت رهاسازی پتاسیم از خاک برخی تاکستان‌های شهرستان ملایر با افت‌های مختلف

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم ومهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر

2 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی ، کرمانشاه

3 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر

4 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر

doi
10.22092/ijsr.2020.123097
چکیده

ورمی­کمپوست به عنوان یک اصلاح کننده آلی، اثر قابل ملاحظه­ای بر کیفیت خاک و رشد گیاهان دارد و بیشتر عناصر غذایی موجود در ورمی­کمپوست برای گیاهان قابل استفاده می­باشند. هدف از این تحقیق بررسی اثر ورمی­کمپوست گاوی بر فراهمی و سرعت رهاسازی پتاسیم از شش خاک سطحی (0 تا 30 سانتی­متر) تاکستان با بافت­های مختلف (لوم، لوم رسی و لوم شنی رسی) است. مطالعات سینتیکی با استفاده از عصاره­گیری پی­در­پی با محلول کلریدکلسیم 01/0 مولار، در فاصله زمانی 25/0تا 72 ساعت در خاک­های شاهد و تیمار شده با دو درصد از ورمی­کمپوست گاوی انجام شد. افزودن ورمی­کمپوست گاوی به خاک­ها باعث افزایش فراهمی پتاسیم در خاک­ها شد. میانگین پتاسیم تجمعی رهاشده از خاک­های شاهد و تیمار شده، به ترتیب 9/526 و 9/547 میلی­گرم برکیلوگرم به­دست آمد. با توجه به توصیف داده­های سرعت رهاسازی توسط معادله الوویچ ساده، فرآیند رها­سازی پتاسیم از خاک­ها احتمالاً متأثر از پدیده پخشیدگی می­باشد. ثابت سرعت رهاسازی پتاسیم در خاک­ها بین 9/34 تا 1/132 میلی­گرم برکیلوگرم در ساعت به دست آمد. یافته­های تحقیق اثر متفاوتی از ورمی­کمپوست را بر سرعت رهاسازی پتاسیم در خاک­های مورد مطالعه نشان داد. افزودن ورمی­کمپوست به خاک­های لوم رسی با درصد رس بیشتر، ماده آلی کمتر و توانایی تثبیت پتاسیم موجب افزایش سرعت رهاسازی پتاسیم و در خاک­های لوم و لوم شنی رسی با درصد رس کمتر، ماده آلی بیشتر و توانایی کمتر تثبیت پتاسیم موجب کاهش سرعت رهاسازی پتاسیم نسبت به خاک شاهد شد. بنابراین ورمی­کمپوست اثر متعادل کننده بر سرعت رهاسازی پتاسیم در خاک­های مورد مطالعه داشت. دلیل این امر را می­توان به برهم­کنش ورمی­کمپوست با ذرات خاک به ویژه رس­ها نسبت داد. با توجه به اهمیت پتاسیم در تغذیه انگور و کمبود پتاسیم در برخی خاک­ها، مصرف ورمی­کمپوست در تاکستان­های شهرستان ملایر توصیه می­شود.