فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زول گیاهی دارویی است که در درمان بیماران دیابتی مورد استفاده قرار‌می‌گیرد. در این تحقیق بهینه‌سازی استخراج ترکیبات فعال زیستی ازگیاه زول با کمک امواج فراصوت (با شدت ثابت و به مدت 5، 15 و 20 دقیقه) با استفاده از سه نوع حلال آب، اتانول (99درصد)و اتانول (80درصد)انجام شد. گیاه زول کاملا آسیاب و در دمای محیط با نسبت 1 به 3 با حلالها مخلوط و عصاره طی 24 ساعت استخراج شد و عملیات استخراج با حلال تازه مجددا تکرار‌شد. عصاره استخراج شده در دمای کمتر از 45 درجه سانتیگراد حلال‌زدایی و آزمایشهای تعیین راندمان استخراج (درصد)، مقدار ترکیبات فنلی، قدرت مهارکنندگی آهن و گیرندگی رادیکال‌ها‌ی آزاد، در سه تکرارانجام شد. داده‌ها با استفاده از آنالیز واریانس یک‌طرفه تجزیه و تحلیل و مقایسه میانگین (آزمون دانکن در سطح 5درصد) انجام شد. نتایج نشان داد حلال آب و 20 دقیقه فراصوت به طور معنی‌داری بیشترین مقدار عصاره (21/11 درصد) را تولید نمود. اتانول 80 درصد طی 20 دقیقه فراصوت منجر به استخراج بیشترین میزان ترکیبات فنلی (77/96 میلی‌گرم در گرم)، گیرندگی رادیکال آزاد (96/1 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر)و بیشترین قدرت احیاکنندگی آهن (918 میکرومول آهنIIIبر لیتر) شد.نتایج نشان دادند انجام فرایند فراصوت به مدت 20 دقیقه و کاربرد حلال اتانول80 درصد، موجب استخراج عصاره با بالاترین قدرت آنتی‌اکسیدانی شد.