فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاه دارویی بومادران متعلق به خانواده کاسنی یا گل ستاره‌ای (Asteraceae) می‌باشد که اسانس آن در صنایع بهداشتی و دارویی استفاده می-شود. در پژوهش حاضر به منظور بررسی و مقایسه کمّی و کیفی اسانس سرشاخه گلدار و هر یک از اجزای گیاه بومادران (گل، برگ و ساقه) به صورت مجزا، (Achillea wilhelmsii C. Koch) در زمان گلدهی از منطقه قوشچی ارومیه واقع در استان آذربایجان‌غربی جمع‌آوری و پس از خشک نمودن گیاه، اسانس‌گیری هر یک از اندام‌ها با کلونجر به روش تقطیر با بخار آب انجام گرفت. سپس کمیّت و کیفیت ترکیبات اسانس با دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیف‌نگار جرمی (GC/MS) بررسی شد. نتایج نشان داد که درصد و نوع ترکیبات اسانس در اندام‌های مختلف بومادران متفاوت است. بیشترین بازده اسانس به ترتیب مربوط به گل و سرشاخه گلدار (70/0 و 62/0 درصد)، برگ (50/0) و کمترین مربوط به ساقه (16/0 درصد) بود. تعداد 22 ترکیب اسانس در اسانس سرشاخه گلدار، 12 ترکیب در اسانس گل، 9 ترکیب در اسانس برگ و 7 ترکیب در اسانس در ساقه شناسایی شد. ترکیبات کامفور، کامفن، بورنئول، 1و8-سینئول، بتا-ادسمول، آلفا-پینن و کاریوفیلن اکساید ترکیبات غالب اسانس در اندام‌های مختلف بودند. طبق این نتایج، استفاده از سرشاخه گلدار بومادران به دلیل دارا بودن عملکرد بالا و حضور ترکیبات عمده اسانس جهت اسانس‌گیری این گیاه توصیه می‌شود.