اثرات بلندمدت بیوچار حاصل از برگ خرما بر تخلخل و پایداری ساختمان خاک لوم رسی شنی
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد
2 استادیار گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد
3 دانشجوی دکتری گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد
doi
10.22092/ijsr.2020.122500چکیده
بیوچار در خاک روشی جایگزین برای افزایش کربن خاک است و در طولانیمدت، سبب بهبود ویژگیهای فیزیکی خاک میشود. این پژوهش باهدف بررسی تأثیر طولانیمدت بیوچار حاصل از برگ خرما بر انواع تخلخل خاک (تهویهای، موئین و کل) و پایداری ساختمان خاک لوم رسی شنی انجام شد. آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو عامل شامل مقدار بیوچار برگ خرما در چهار سطح (صفرB0، 5/0%=B0.5، %1=B1و 2%=B2وزنی)و دیگری مدت زمان پس از کاربرد بیوچار در چهار سطح (یکT1، سهT3، شش T6و نه ماه T9) با سه تکرار بهصورت گلدانی انجام شد. نتایج نشان داد اثر بیوچار برگ خرما بر تخلخل تهویهای و مویین در سطح یک درصد معنیدار شد. همچنین، اثر مدت زمان پس از کاربرد بیوچار بر جرم مخصوص ظاهری و تخلخل کل خاک در سطح یک درصد معنیدار بود. اثر مقدار بیوچار، مدت زمان پس از کاربرد بیوچار و اثرات متقابل مقدار و مدت زمان پس از کاربرد بیوچار بر میانگین وزنی قطر خاکدانهها نیز در سطح یک درصد معنیدار شد.با افزودن بیوچار، بالاترین میزان افزایش ویژگیهای موردبررسی نسبت به شاهد (B0T1) در مورد جرم مخصوص ظاهری، تیمار B2T6 (7/14%)، تخلخل کلB2T1 (4/5%)، تخلخل مویین B2 (3/64%)، میانگین وزنی قطر خاکدانه به روش الک خشک B1T9 (28%) و میانگین وزنی قطر خاکدانه به روش الک تر B2T1 (2/63%) بود.نتایج بیانگر آن بود که بیشترین اثر بیوچار بر جرم مخصوص ظاهری، تخلخل کل، تخلخل مویین و میانگین وزنی قطر خاکدانهها به روش الک تر، در ماه اول و بر میانگین وزنی قطر خاکدانهها به روش الک خشک در ماه نهم بوده است و گذشت زمان اثر معنیداری بر تغییرات تخلخل تهویهای نداشت. در مجموع میتوان گفت کهبیوچار با داشتن تخلخل و مقدار کربن آلی قابلتوجه، سبب بهبود تخلخل و پایداری ساختمان خاک شده است. لذا میتوان از بیوچار برای بهبود ساختمان خاکهای تخریب یافته و ضعیف استفاده کرد.