تعیین ارزش اقتصادی و بهره برداری از گیاهان دارویی در مراتع فریزی، خراسان رضوی

نویسندگان

1 دانشیار پژ‌وهشی، بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگل‌‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی، مشهد، ایران

3 دانشیار پژوهشی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

4 رئیس بخش اقتصاد-اجتماعی

doi
10.22092/mpt.2022.360547.1114
چکیده

ارزیابی اقتصادی بهره‌‌برداری از گیاهان دارویی، از جمله اقدامات اساسی جهت تهیه طرح‌‌های مرتعداری چند منظوره است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اکولوژیکی و برآورد شاخص‌‌های اقتصادی بهره‌‌برداری از گیاهان دارویی، در مراتع کوهستانی فریزی واقع در استان خراسان رضوی انجام شد. برای این منظور، در طی سال‌های 1397 تا 1399، پس از اندازه گیری درصد پوشش و میزان تولید گیاهان دارویی، شاخص‌‌های اقتصادی شامل رانت اقتصادی و ارزش مورد انتظار محاسبه شدند. با توجه به نتایج پژوهش، سود اقتصادی بهره‌برداری از گیاهان دارویی شامل؛ Achillea millefolium، Alyssum homolocarpum، Bunium persicum، Hypericum scabrum، Perovskia abrotanoides، Salvia sclarea،sinuatum Verbascum و Ziziphora clinopodioides، در یک دوره برداشت، ۷۲۱۲۵۰۰ ریال در هکتار در سال برآورد گردید. ارزش مورد انتظار مراتع منطقه نیز از محل بهره‌‌برداری از گیاهان دارویی، با در نظر گرفتن نرخ تنزیل 4/5 درصد در شهریور ماه سال 1399؛ 133565۰ ریال در هکتار برآورد شد. به‌طور کلی، بهره‌‌برداری مبتنی بر اصول اکولوژیک از گیاهان دارویی، می‌‌تواند نقش مهمی در تکمیل معیشت، افزایش رفاه و توانمند‌‌سازی مرتعداران، حفظ اکوسیستم‌‌های مرتعی و ارتقاء خدمات اکوسیستمی مرتبط با آنها، ایفا کند. این موضوع، باید در سیاست‌گذاری توجه به گیاهان‌‌ دارویی و در طرح‌های مرتعداری چند منظوره، مد نظر قرار گیرد.