فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به منظور بررسی تنوع ژنتیکی در کلکسیون ماشک تلخ بانک ژن گیاهی ملی ایران، در یک آزمایش مشاهده‌ای 126 توده ماشک تلخ (V. ervilia) در اسفند 1378 در مزرعه کشت شدند. طبق دستورالعمل از 42 صفت زراعی و مورفولوژیکی توده‌ها یادداشت برداری گردید. تمامی‌توده‌ها حالت رشد افراشته داشتند. ارتفاع گیاه در گلدهی از 21 تا 80 سانتیمتر متغیر بود. تعداد روز تا گلدهی از 55 تا 88 روز با میانگین 8/69 روز تغییر می‌کرد. تعداد گل در گل‌آذین از 1 تا 3 گل متغیر بود. تعداد روز از کشت تا رسیدگی بذر از 93 تا 115 روز با میانگین 100 روز تغییر داشت. میانگین تعداد بذر در نیام و تعداد نیام در گیاه به ترتیب 5/3 و 55 عدد بود. وزن هزار دانه از 30 تا 75 گرم با میانگین 45 گرم متغیر بود. تعداد بذر در نیام با صفات طول وعرض نیام (P<.01 , 8097/0r=)، شکل نیام (P<.01 ,6984/0r=)، تعداد گل در گیاه (P<.01 ,2343/0-=r=) و تعداد جفت برگچه در برگ  (P<.01 ,3315/0-r=) همبستگی معنی‌دار نشان داد. نتایج حاصل از تجزیه به عاملها نشان داد که 4/70% از واریانس جامعه در 7 عامل اول وجود دارد. در عامل اول صفات الگوی شاخه‌زایی، تعداد روز تا گلدهی، تعداد گل در گل‌آذین، تعداد روز تا رسیدگی بذر و سرعت رشد گیاه بیشترین تأثیر را داشتند. در صورتی که صفات شاخه‌زایی، اندازه گل، شدت رنگ درفش گل و تعداد نیام در گیاه بیشترین تأثیر را در عامل دوم داشتند. همچنین توزیع پراکنش توده‌ها در پلات حاصل از دو عامل اول این تجزیه، پراکنش توده‌ها را در هر استان نسبت به یکدیگر نشان داد. در تحلیل کلاستر به روش Ward بر روی میانگین صفات در توده‌های هر استان سه خوشه مشخص شد. در خوشه اول استانهای کردستان، لرستان و مرکزی، در خوشه دوم استانهای ایلام، همدان و اصفهان و در خوشه سوم استانهای کرمان و آذربایجان شرقی کنار یکدیگر قرار گرفتند.