اثر تراکم خاک و کاربرد ماده آلی بر برخی ویژگی‌های زیستی خاک در کشت گلخانه‌ای گندم

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم و مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز

4 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.22092/ijsr.2020.121220
چکیده

تراکم خاک یکی از مشکلات زیست محیطی جهانی است. تاکنون عمده پژوهش‌ها بر تأثیر تراکم خاک بر ویژگی­های فیزیکی خاک و رشد گیاه تمرکز داشته‌اند، درحالیکه تعیین اثر تراکم خاک بر فعالیت ریزجانداران و فرآیندها‌ی بیولوژیکی خاک بسیار ضروری است. هدف از انجام این پژوهش تعیین تاثیر تراکم خاک و افزودن مواد‌آلی بر برخی ویژگی­های زیستی شامل تنفس، کربن‌ زیست توده میکروبی خاک، فعالیت آنزیم اوره‌آز و شدت نیتریفیکاسیون در خاک بود. بدین منظور آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار در شرایط گلخانه­ای انجام شد. فاکتورهای مورد بررسی شامل تراکم خاک (صفر، 10 و 20 درصد) و افزودن ماده آلی (صفر و 2 درصد کمپوست باگاس نیشکر) بودند. نتایج نشان داد که اثر جداگانه تراکم خاک و ماده آلی بر تنفس، کربن‌زیست توده میکروبی خاک، فعالیت آنزیم اوره‌آز و شدت نیتریفیکاسیون معنی‌دار بود. همچنین، اثر متقابل تراکم خاک و افزودن ماده آلی به خاک بر ویژگی­های اندازه­گیری شده در سطح یک درصد معنی‌دار بود. با افزایش تراکم خاک، تمام ویژگی­های بیولوژیکی مورد بررسی کاهش یافت، اما افزودن مواد آلی به خاک موجب بهبود فعالیت میکروبی و افزایش میزان تنفس و کربن زیست توده میکروبی، فعالیت آنزیم اوره‌آز و شدت نیتریفیکاسیون شد. بنابراین افزایش مواد آلی یا بقایای گیاهی یک شیوه مدیریتی مهم است که می‌تواند باعث بهبود ویژگی­ها و عملکرد خاک شود.