پهنه‎بندی مقدار ماده‎آلی و توزیع اندازه ذرات خاک در کاربری‌های مختلف با استفاده از زمین‎آمار و سنجش از دور در حوضه آبخیز بارده استان چهارمحال و بختیاری

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه شهرکرد

2 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه شهرکرد

3 استاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه شهرکرد

4 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه شهرکرد

doi
10.22092/ijsr.2019.125085.429
چکیده

خاک یکی از منابع طبیعی و سرمایه­ای هر کشوری است که بایستی به­طور جدی در آمایش سرزمین در مقیاس ملی و محلی مورد توجه قرار گیرد. این پژوهش با هدف بررسی تاًثیر کاربری اراضی بر مقدار ماده آلی و توزیع اندازه‌ ذرات خاک در حوضه آبخیز بارده به‎منظور استفاده از اطلاعات به دست آمده در تصمیم­گیری­های مـدیریتی انجام شد. نمونه­برداری به‌‌صورت تصادفی و مرکب از دو عمق صفر تا 5 و صفر تا20 سانتی­متری سطح خاک از 140 نقطه انجام گردید. تجزیه‌‌وتحلیل آماری ویژگی‌ها در کاربری‌ها انجام و سپس به‎منظور مطالعه الگوی ساختار مکانی ویژگی‌ها، میان‎یابی و پهنه‎بندی به روش کریجینگ صورت گرفت و در آخر با استفاده از تصاویر لندست 8 رابطه ویژگی‌های خاک با تشعشع، انعکاس و درجه حرارت تشعشعی به کمک مدل‌های رگرسیون بررسی شدند. نتایج تجزیه‎وتحلیل آماری ویژگی‌ها نشان داد در دو عمق نمونه‌برداری صفر تا 5 و صفر تا20 سانتی­متری در کاربری‌های مختلف ضریب تغییرات تفاوت چندان بالایی را نشان نمی‌دهد. نتایج پهنه‌بندی ویژگی‎ها نشان دادند که الگوی توزیع ماده آلی و توزیع اندازه ذرات به‎طور عمده ناشی از تغییرپذیری فاکتورهای ذاتی خاک (مانند مواد مادری) و بخشی از آن توسـط شیوه‌های مدیریـتی (مانند عملیات مدیریتی خـاک) می‌باشد. تغییرات ضرایب همبستگی حاکی از قوی‌ترین رابطه بین مقدار ماده آلی، رس، سیلت و شن با میزان بازتاب در محدوده نور مرئی، مادون‎قرمز نزدیک و پانکروماتیک مادون‎قرمز طول‎موج بلند از طیف الکترومغناطیس بود. مقایسه قدرت همبستگی بین بازتاب باندها و مقدار ماده ‌آلی در بخش مادون‎قرمز نزدیک همبستگی بیشتری را نشان داد. اعتبارسنجی‌های انجام شده نشان دادند که نقشه‌های به دست آمده به روش زمین‌آماری و سنجش از دور به‌خوبی توزیع ویژگی‌ها را نشان می‌دهند.