فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: بهبود استانداردهای زندگی در کشورهای در حال توسعه باعث رشد جمعیت و تأثیرات قابل توجهیبر اقتصاد و محیط زیست شده است. افزایش تولیدات کشاورزی به دنبال تقاضای رو به رشد جمعیت، باعث افزایشآلودگی محیط زیست می شود که این موضوع می تواند باعث کاهش بهره وری منابع طبیعی، افزایش هزینه های بهداشتی- درمانی و کاهش کیفیت زندگی افراد شود و بطور کلی تأثیر منفی بر رشد اقتصادی داشته باشد. بنابراین، لزوم توجهبه ارتباط بین آلودگی محیط زیست، تولیدات کشاورزی و رشد اقتصادی بیش از پیش احساس می شود. هدف اینپژوهش درک رابطه کوتاه مدت و بلندمدت بین تولیدات کشاورزی، رشد اقتصادی و آلودگی محیط زیست در ایران است .مواد و روش ها: در این پژوهش از داده های سری زمانی دوره 2020-1991 گردآوری شده از پایگاه داده بانک جهانیو سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد و روش خود توضیح با وقفه های گسترده (ARDL) استفاده شده است. درمرحله اول مانایی متغیرها با کمک آزمون های دیکی فولر تعمیم یافته و فیلیپس پرون مورد بررسی قرار گرفت. سپسبا توجه به مقادیر آماره های آکائیک، شوارتز و بیزین تعداد وقفه بهینه انتخاب شد. در ادامه از آزمون کرانه هایبرای بررسی وجود هم انباشتگی بلندمدت بین متغیرها استفاده و پس از آن روابط کوتاه مدت، بلندمدت و مدل تصحیحخطا برآورد شدند. در نهایت نیز با استفاده از آزمون علیت گرنجری رابطه علی زوجی بین متغیرها بررسی شد.نتایج و بحث: بعد از اثبات وجود هم انباشتگی بین متغیرهای مورد بررسی، نتایج روابط کوتاه مدت نشان می دهد کهافزایش یک درصدی در رشد اقتصادی، جمعیت روستایی، تشکیل سرمایه ناخالص و تولیدات کشاورزی به ترتیب انتشار CO2 را307/ درصد افزایش، 2/937 درصد کاهش، 087/ درصد و 065/ درصد افزایش می ­دهد. در این مطالعه اثر سرمایه­ گذاری مستقیم خارجی بر انتشار CO2 در کوتاه‌مدت معنی‌دار نشد. اما یک درصد افزایش وقفه آن باعث افزایش 010/ درصدی انتشار دی ­اکسید­کربن خواهد شد. این در حالیست که نتایج تخمین بلندمدت ثابت می ­کند افزایش یک درصدی رشد اقتصادی، جمعیت روستایی، تولید محصولات کشاورزی، سرمایه ­گذاری مستقیم خارجی و تشکیل سرمایه ناخالص سطح انتشار CO2 را به ترتیب 662/0 درصد افزایش، 807/3 درصد کاهش، 141/0 درصد، 024/0 درصد و 188/0 درصد افزایش می­ دهد. نتایج آزمون علیت گرنجری نشان دهنده، رابطه علیت دوطرفه بین رشد اقتصادی، تولیدات کشاورزی، سرمایه گذاری مستقیم خارجی با انتشار CO2 و همچنین بین سرمایه گذاری مستقیم خارجی و تولیدات کشاورزی است. همچنین رابطه علیت یک طرفه بین تشکیل سرمایه ناخالص و انتشار CO2، تولیدات کشاورزی و رشد اقتصادی، سرمایه گذاری مستقیم خارجی و رشد اقتصادی، تولیدات کشاورزی و جمعیت روستایی، جمعیت روستایی و سرمایه گذاری مستقیم خارجی، جمعیت روستایی و انتشار CO2 وجود دارد. علاوه بر این، بین انتشار CO2 با رشد اقتصادی، تشکیل سرمایه ناخالص، تولیدات کشاورزی و سرمایه گذاری مستقیم خارجی ارتباط طولانی مدت مثبت و معناداری وجود دارد. روابط بلندمدت این بررسی، در روش های FMOLS و DOLS نیز اثبات شد که سازگاری و استحکام یافته های رهیافت ARDL را نشان می دهد. نتیجه گیری: در ایران، تقویت مکانیزاسیون کشاورزی، ترویج انرژی های تجدیدپذیر، اجرای مقررات محیط زیستی، اتخاذ فناوری های سبز، سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه و جذب سرمایه گذاری های خارجی برای کاهش انتشار CO2 و آلودگی بسیار مهم است. صنایع وابسته به سوخت فسیلی، تشکیل سرمایه و جمعیت روستایی نیز بر آلودگی محیط زیست تأثیر می گذارند و بر نیاز به فرصت های شغلی در مناطق روستایی برای کاهش این اثرات تأکید می کنند .