غربالگری اثرات محیطزیستی اقدامات مداخلهکنندهی رشد و توسعه محلی با رویکرد SEA (مورد: اقدام راهبردی توسعه اقتصادی منطقه 1 برنامهریزی استان خوزستان)
نویسندگان
1
2
3
4 دانشگاه آزاد اسلامی
doi
10.22059/jrd.2021.328673.668663چکیده
ارزیابی استراتژیک محیط زیست رویکردی سیستماتیک، جامع و پویا برای پیش بینی، شناسایی و ارزیابی اثرات محیط زیستی اقدامات راهبردی در سطوح استراتژیک نظام برنامه ریزی است. هدف پژوهش، کاربرد رویکرد مذکور به منظور غربالگری پیامدهای محیط زیستی اقدامات مداخله کننده رشد و توسعه محلی با تأکید بر «سند راهبردی توسعه اقتصادی شهرستان های منطقه 1 برنامه ریزی استان خوزستان» است. تحقیق از نظر هدف، کاربردی و مبتنی بر شیوه توصیفی پیمایشی است. غربالگری با استفاده از چک لیست و ماتریس و در چارچوب فن دلفی و نظرسنجی از 26 نفر از خبرگان و کارشناسان مسئول در حوزههای مختلف برنامه ریزی در ارتباط با سه سازه کلیدی و 33 معیار انجام شده است. نتایج نشان داد، درجه اثرگذاری اقدام استراتژیک بر بهبود و ارتقای رفاه و معیشت انسانی سکونتگاه های روستایی و شهری تحت پوشش، «قابل توجه» خواهد بود. همچنین، براساس اجماع خبرگان، درجه توجه اقدام استراتژیک نسبت به در نظر گرفتن قوانین و مقررات مرتبط با محیط زیست و جریان سازی و یکپارچه سازی ملاحظات، ارزش ها و استانداردهای محیط زیستی در کنار مسائل اقتصادی و اجتماعی «کمتر از حد قابل توجه» است. از نظر درجه اثرگذاری بر سایر اقدامات راهبردی واقع در سلسله مراتب افقی و عمودی نظام برنامهریزی و طراحی و تدارک چارچوبی برای ایجاد و توسعه فعالیتها و پروژههای عملیاتی دارای اثرات محیطزیستی بالقوه، از اهمیت «بالاتر از حد قابل توجه» برخوردار است. افزون بر این، حوزه های برنامه ریزی و سیاستگذاری هدف اقدام استراتژیک براساس دستورالعمل های قانونی، جزو بخشهای توسعه همراه با مسائل و محدودیت های محیط زیستی شناخته می شوند و اجرای آن، پیامدهای محیطزیستی بالقوه قابل توجه با کیفیت و ماهیت گوناگون بر محدوده های جغرافیایی، طبیعی و فرهنگی تحتپوشش خواهد داشت.