فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: از دیدگاه محیط زیست و سلامت انسان‌ها، مدیریت کیفیت هوا و کنترل آلودگی از منابع متحرک و ثابت از اهمیت بسزایی برخوردارند. یکی از ابزارهای کلیدی در این زمینه، برآورد تولید آلودگی هوا از خودروها و سایر منابع متحرک است. با توجه به تنوع در عملکرد خودروها در شرایط مختلف، این برآورد چالش‌های زیادی را برای محققان و صنعتگران ایجاد می‌کند. بنابراین، استفاده از ابزارهای دقیق و قابل اعتماد برای انجام این برآوردها بسیار ضروری است. در مطالعات تدوین فهرست انتشار آلودگی هوای کشور، از نرم افزار بین المللی مدلسازی انتشار وسایل نقلیه (IVE) به عنوان یکی از ابزارهای اصلی برای انجام این برآوردها استفاده می شود.  این نرم‌افزار به‌طور جامع می‌تواند میزان انتشار آلاینده‌ها را از وسایل نقلیه و منابع متحرک دیگر برآورد کرده و در تدوین فهرست‌های آلودگی به‌کار گرفته شود.مواد و روش ها: برای بررسی دقیق‌تر مقادیر انتشار آلاینده ها، در این پژوهش، مقایسه ای بین داده های مدل IVE و داده های اندازه گیری شده از انتشار خودروهای سواری داخلی با صفر کیلومتر انجام شده است. این اندازه گیری‌ها با استفاده از آزمایش شاسی دینامومتر آزمایشگاه ISQI و با استفاده از استانداردهای آلایندگی یورو 4 و چرخه رانندگی جدید اروپا (NEDC) صورت گرفته است.نتایج و بحث: مقایسه داده های انتشار آزمایش شاسی دینامومتر خودروهای داخلی با داده های مدلسازی شده توسط IVE نشان می‌دهد که در برخی موارد، مقادیر انتشار متفاوتی مشاهده می شود. که نشان می دهد مدل IVE به واقعیت نزدیک نیست و نیاز به اصلاحات لازم را دارد.  بجز یک مورد در انتشار NOx که مدل با خودروی کوئیک برابر بود ، سایر نتایج  بدین صورت بود که انتشار NOx در بازه 0.01 تا 0.05 قرارا داشت و مدل عدد 0.03 را نشان داد و در مورد CO در بازه 0.26 تا 0.96 قرار داشت که مدل عدد 48/0را نشان داد و همچنین HC در بازه 03/0 تا 08/0 قرار دارد که نتایج مدل برابر 03/0 است. همانطور که مشخص است مدل IVE در برخی موارد نمی‌تواند مقادیر واقعی انتشار آلاینده‌ها را به‌درستی بازتاب دهد و نیاز به اصلاحات جدی برای بهبود دقت در برآورد آن‌ها وجود دارد نتیجه­ گیری: مدیران و تصمیم گیرندگان در زمینه کیفیت هوا و محیط زیست باید با دقت به نتایج تحقیقات و آزمایشات در این زمینه توجه کنند. بر اساس تحلیل مقادیر انتشار، مشخص شد که مدل IVE، در برخی موارد، به واقعیت نزدیک نیست و اتکا بر شرایط فرضی برای برآورد مقادیر آلاینده‌ها غیر قابل اعتماد است. برای بهبود دقت در این برآوردها، اصلاحاتی در مدل IVE لازم است که این اقدامات می‌تواند به بهبود کیفیت ارزیابی و بهبود عملکرد در مدیریت کیفیت هوا و محیط زیست کمک کند. توسعه رویکردها و راهکارهای مبتنی بر داده‌های دقیق و شفاف، اهمیت زیادی در این زمینه دارند و می‌توانند بهبود قابل توجهی در مدیریت کیفیت هوا و کاهش آلودگی هوا داشته باشند. در نتیجه، استفاده از داده‌های دقیق و به‌روز برای ارزیابی آلودگی هوا از منابع متحرک و ثابت، از اهمیت بسزایی برخوردار است و نیازمند اصلاح و بهبود مدل‌های مورد استفاده برای دقت بیشتر در برآورد انتشار آلاینده‌ها می‌باشیم.