بررسی زنجیره ارزشِ زیره سبز در استان خراسان رضوی

نویسندگان

1 استادیارپژوهشی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

2 گروه تحقیقات اقتصاد-مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی- مشهد- ایران

3 پژوهشگر سازمان جهاد دانشگاهی خراسان رضوی

4 مدرس مرکزتحقیقات وآموزش کشاورزی خراسان رضوی

doi
10.22092/mpt.2021.354549.1078
چکیده

یکی از ویژگیهای مهم گیاهان دارویی، تجارت آنهاست. وجود تنوع گونه‌ها و محصولات صادراتی در مورد این گیاهان، آنها را ارزشمند ساخته و زمینه کسب بازارهای جدید را ممکن می‌سازد. وضعیت شبکه تولید و عرضه این محصولات، می‌تواند به کمک بررسی وضعیت زنجیره ارزش آنان، بررسی گردد. هدف تحقیق حاضر بررسی زنجیره ارزش زیره سبز در استان خراسان رضوی است. داده‌ها به صورت پیمایشی از هر کدام از بازیگران حلقه‌های زنجیره ارزش، در سال 1397 گردآوری شده و به کمک تکنیک SWOT تحلیل شده است. نتایج بیانگر آن است؛ به سه حالت مختلف زیره سبز از تولیدکننده به دست مصرف-کننده می‌رسد و در نتیجه سه کانال برای زنجیره ارزش آن در تحقیق حاضر ترسیم شده است. نتایج همچنین نشان داد که به منظور بهبود زنجیره ارزش زیره سبز در استان، استقرار صنایع تبدیلی در اولویت نخست قرار دارد، چرا که به کمک تکنولوژی، مازاد تولید به ارزش افزوده تبدیل شده و افزایش درآمد کشاورزان را نیز در پی خواهد داشت و از «خروج زیره سبز از استان بدون فرآوری، خرید زیره سبز توسط واسطه‌ها و عدم بهره‌مندی کشاورزان از سود مراحل بعد از تولید، صادرات فله‌ای محصول به خارج کشور با قیمت پایین» جلوگیری به عمل خواهد آمد. گسترش صنایع تبدیلی (مانند اسانس زیره، دارو گیاهی حاصل از زیره، و دمنوش زیره ...) می‌تواند زنجیره‌ای از صنایع جانبی (بسته‌بندی، حمل و نقل، و ....) را ایجاد و در اشتغالزایی و کاهش بیکاری در نواحی روستایی استان موثر واقع گردد، در این راستا پیشنهاداتی در تحقیق حاضر بیان شده است.