تاثیر میدان مغناطیسی بر ریز ساختار پوشش‌های نیکل حاصل از آبکاری الکتریکی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشگاه پیام نور

3

doi
10.22034/issst.2025.2036275.1620
چکیده

پوشش‌های حاصل از آبکاری الکتریکی از دیر باز مورد استفاده صنعتگران و محققان زیادی بوده است. در راستای بهینه کردن پوشش‌های حاصل از این فرایند، تاکنون فعالیت های گوناگونی از جمله به کارگیری جریان منقطع، استفاده از یون‌های کمپلکس‌ساز، آماده سازی زیرلایه، استفاده از اضافه شونده‌‌ها، تغییر پارامتر آبکاری و بکارگیری تجهیزات گوناگون انجام شده است. در این پژوهش از دو روش آبکاری الکتریکی مستقیم و منقطع پوشش‌دهی نیکل بر روی ورقه های مسی انجام شد. آنگاه میدان مغناطیسی ثابتی بر روی حمام اعمال و نتیجه آن بر روی سرعت پوشش دهی، هم پوشانی پوشش و ریز ساختار آن مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه پوشش‌‌‌های حاصله از نظر ریزساختار و مورفولوژی بررسی شد. جهت بررسی ریز ساختار و ضخامت پوشش از میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) استفاده شد. برای فازیابی از پراش اشعه ایکس (XRD) و سختی‌سنجی از دستگاه میکروسختی ویکرز استفاده شد. نتایج بدست آمده نشان داد، که پوشش آبکاری حاصل از میدان مغناطیسی تاثیر بسزایی در ریزساختار و ضخامت پوشش و تا حدودی سختی پوشش دارد، و با اعمال میدان مغناطیسی تا 5/0 تسلا باعث ریز شدن اندازه دانه‌ها و افزایش ضخامت نسبت به روش آبکاری ساده 25% و منقطع شده7% ، و همچنین سختی پوشش در سمت s از 2/0 تا 5/0 تسلا 17% و در سمت N نیز 26% سختی بیشتر شده است. اندازه بلورک با اعمال میدان مغناطیسی 2/0 تسلا 32% نسبت به حالت آبکاری ساده تغییر داشته و در مقایسه با 5/0تسلا 40% تغییرات دیده می‌شود.