فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: اثر محیط‌های شهری روی هوا سپهر و لایه‌مرزی مناطق شهری بیشتر به شکل جزیره حرارتی ظاهر می‌شود. جزیره حرارتی شهری به دلیل آشفتگی قابل‌توجهی از شارهای انرژی، رطوبت و واداشت‌های تابشی یک محیط حرارتی مصنوعی را به وجود می‌آورد که سلامت ساکنان شهری، منابع آب، زیرساخت‌های شهری، آلاینده‌های جوی و آسایش اجتماعی را با چالش‌هایی روبرو کرده است. علاوه بر این، باعث تشدید امواج گرمای و ایجاد تأثیر منفی بر امید به زندگی می‌شود. هدف از این تحقیق، تحلیل فضایی و استخراج روند جزایر حرارتی شهری کلان‌شهرهای ایران در فصل تابستان است.مواد و روش‌ها: در این پژوهش ابتدا 5 کلان‌شهر ایران شامل تهران، مشهد، اصفهان، شیراز و کرج انتخاب شد. سپس از تصاویر ماهواره ­ای سال ­های 2003 تا 2018 لندست 7 و 8 برای بازیابی دمای سطح زمین، (LST) و برای تحلیل فضایی از آماره گیتس اورد جی و در نهایت جهت تحلیل روند از روش من کندال استفاده شد.نتایج و بحث: نتایج نشان داد میانگین LST در مناطق ساخته شده در محدوده شهر بیش­تر از میانگین LST در مناطق غیرشهری اطراف و حتی بعضاً خود شهر است و قوی­ترین (SUHI) در مناطقی همانند سطوح آسفالتی باندهای فرودگاهی، پارکینگ­ ها و سقف­ های گالوانیزه رخ می ­دهد. شدت (SHUI) در تمامی کلان‌شهرها در مرکز شهر بالاتر از سایر مناطق نیست. نتایج روندیابی با استفاده از روش من کندال نشان داد، دمای سطح زمین در هر پنج کلان‌شهر ایران غیر از اصفهان روند افزایشی دارد، همچنین در مورد توزیع فضایی دمای سطح در 5 کلان‌شهر ایران مشخص شد که بین تراکم ساختمان و دمای سطح رابطه معکوس وجود دارد.نتیجه گیری: دمای سطح زمین در تمام کلان‌شهرهای موردمطالعه روند افزایشی دارد. شیب روند نیز برای کلان‌شهرهای موردمطالعه بالاتر از یک 1 درجه سلسیوس است که شدت روند در شهر کرج بیش­تر از سایر کلان‌شهرهای موردمطالعه بود. کمینه شیب روند دمای سطح زمین در اصفهان و بیشینه آن در کرج محاسبه گردید.  در مطالعات بعدی پیشنهاد می­ شود شهرهای بیشتری موردمطالعه قرار گیرند تا برنامه­ ریزی­ های بهتری برای توسعه دیگر شهرها انجام شود.