شناسایی ترکیبات موجود در اسانس دوگونه از جنس پونهسا(Nepeta L.) در شرایط کشت و رویشگاه
نویسندگان
1 کارشناس ارشد گیاهان دارویی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
2 استادیار پژوهشی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی تهران، ایران.
3 استاد پژوهشی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
doi
10.22092/mpt.2020.127007.1044چکیده
جنس پونه سا از خانواده نعناعیان شامل گونههای دارویی با ارزشی است که در ﺻـﻨﺎﯾﻊ داروﯾـﯽ و ﻏﺬاﯾﯽ ﮐﺎرﺑﺮد ﻓﺮاواﻧﯽ دارد. هدف از این تحقیق، مقایسه و تعیین ترکیبات شیمیایی موجود در اسانس دو گونه پونهسای البرزی .NepetacephalotesBoiss و پونهسایکپهایNepeta crassifolia Boiss. &Buhse. در شرایط رویشگاه و مزرعه است. این دو از گونههای انحصاری و ارزشمند هستند که در کشور پراکندگی دارند. سرشاخههای گلدار آنها از رویشگاههای فیروزکوه در استان تهران و از مزرعه واقع در موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور در سال 1395جمعآوری گردید و با روش کلونجر اسانسگیری شد. در اسانس سرشاخه گلدار کشت شده N.crassifolia ترکیب نپتالاکتون (4a α,7 α,7a α) به میزان 5/75 درصد و در سرشاخه گلدار نمونه رویشگاهی 4/35 درصد میباشد. این ترکیب در گونه Nepetacephalotes در نمونه زراعی 72 درصد و در نمونه رویشگاه 63 درصد میباشد. نپتالاکتونها، جزو مهمترین متابولیتهای ثانویه گونههای مختلف جنس پونه سا میباشد. نتایج نشان میدهد که در هردو گونه ترکیب نپتالاکتون وجود دارد که در شرایط کشت میزان ترکیب نپتالاکتون(4a α,7 α,7a α) افزایش یافته است.