فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آزمایشی به منظور بررسی تأثیر تنش آب بر میزان ماده خشک و رنگیزه‌های فتوسنتزی در دو گونه از گیاه اسپرس (Onobrychis radiata & Onobrychis viciifolia) با استفاده از آزمایشهای فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار انجام گردید. گیاهان تحت مطالعه در محیط گلخانه با دمای حداکثر 38 درجه سانتیگراد و دمای حداقل 14 درجه سانتیگراد کشت شدند. چهل روز پس از کاشت، هر دو گونه تحت تنش آبی 50 و 75 درصدظرفیت زراعی مزرعه قرار گرفتند و از تیمار ظرفیت زراعی مزرعه (%100) به عنوان شاهد استفاده شد. در هر دو گونه تنش کمبود آب سبب کاهش میزان ماده خشک و رشد نسبی (RGR) شد، اما نسبت ریشه به اندام هوایی (R/S)، طول و وزن ریشه افزایش داشـت و در گونـه  O. radiata افزایش ایـن مؤلفه بسیار بیشتر از گونه  viciifolia. Oبود. همچنین بررسیهای بیوشیمیایی نشان داد که در هر دو گونه در شرایط تنش از میزان کلروفیل‌ها و کاروتن‌ها کاسته شده است، اما میزان گزانتوفیل‌ها و نسبت کاروتنوئیدها به کلروفیل‌ها افزایش داشت و این افزایش در گونهO. radiata  در سطح احتمال 5 درصد با گونه O. viciifoliaتفاوت معنی‌داری را نشان داد. کاهش کمتر کلروفیل‌ها و افزایش نسبی گزانتوفیل‌ها سبب شد تا ماده سازی در گونه O. radiata تحت شرایط تنش، تأثیر کمتری بپذیرد. به دنبال این امر تغییرات بیوفیزیکی چون کاهش نسبت اندام هوایی به ریشه به دلیل کاهش تبخیر و مصرف آب و نیزکاهش هزینه‌های کربن و اختصاص یافتن سهم بیشتری از مواد آسیمیله شده به ریشه سبب افزایش رشد ریشه شده که این ویژگیها در مجموع سبب برتری گونه O. radiata  در تحمل تنش شدید FC 50% نسبت به گونه O. viciifolia شد. نتایج این بررسی را می‌توان در مطالعات اصلاحی و گزینش در جهت افزایش مقاومت به خشکی در گیاهان بکار گرفت.