فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: دستیابی به امنیت آب شهری یک چالش بزرگ برای بسیاری از کشورها است. امنیت آب شهری یک نگرانی عمده در زمینه‌ی شهرنشینی و تغییرات آب و هوایی ایجاد کرده است. امنیت آب فراتر از داشتن زیرساخت خوب یا حکمرانی خوب است. داشتن تفکر سیستمی و مدیریت یکپارچه می‌تواند به درک مکانیسم‌هایی که بر امنیت بلند مدت آب یک شهر تأثیر می‌گذارد، کمک کند. امروزه کلان‌شهر اهواز، با رشد فزاینده جمعیت به سبب توسعه فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی به یکی از بزرگ‌ترین شهرهای ایران تبدیل‌ شده است با توجه به اینکه روند ساخت‌وساز و توسعه شهری و رشد بی‌رویه جمعیتی در این کلان‌شهر، تابع برنامه مدون و از پیش تعیین‌شده‌ای نبوده و برنامه‌های تأمین و توزیع آب آن با افزایش جمعیت همگون نبوده است؛ لذا در این شهر نیز همانند تمام شهرهای بزرگ ایران و جهان از لحاظ تأمین امنیت آب مشکلات گوناگونی وجود دارد. تغییر اقلیم جهانی، ویژگی جغرافیایی این کلان‌شهر، مسائل زیست ‌محیطی، آلودگی منابع آبی و کافی نبودن منابع آبی برای جمعیت حاضر از یک ‌سو و از سوی دیگر افزایش روزافزون مصارف صنعتی آب، وجود صنایع بزرگ، شهرها و شهرک‌های جدید و روبه رشد در اطراف این کلان‌شهر و نیز مصارف عظیم آب در زمین‌های کشاورزی اطراف شهر اهواز باعث محدودتر شدن منابع آبی شده است. ادامه این روند همگی دلایلی برای نیاز به یک برنامه‌ریزی و ارزیابی جامع از امنیت آب برای آینده هست. مواد و روش ها: در ادامه این پژوهش به ‌منظور تحلیل روند سری زمانی تغییرات پارامترهای اقلیمی بارش و میزان دبی ایستگاه اهواز طی بازه زمانی70 ساله (1400 – 1330) مورد بررسی قرار گرفت و روند زمانی تغییرات پارامترهای اقلیمی مذکور با استفاده از آزمون ناپارامتری من-کندال در سری زمانی ماهانه، فصلی و سالانه طی دوره آماری مورد مطالعه محاسبه گردید. نتایج و بحث: نتایج نشان داد که طی روند زمانی مورد مطالعه سال تغییراتی در پارامترهای اقلیمی مذکور بر شهر اهواز در وجه کاهش بارش و کاهش میزان دبی، خود را نشان داده است و پیامدهایی را برای کلان‌شهر اهواز در پی داشته است. این مطالعه یک رویکرد سیستماتیک برای درک بهتر امنیت آب شهری، با یک تعریف کاری و یک چارچوب ارزیابی برای اعمال در مناطق شهری ارائه می‌کند. تعاریف عملیاتی پیشنهادی از امنیت آب شهری بر اساس هدف توسعه پایدار سازمان ملل متحد (UN) در مورد آب و فاضلاب و حقوق بشر است. چارچوب ارزیابی برای دستیابی به امنیت آب شهری به چهار بُعد اصلی بستگی دارد: آب آشامیدنی و انسان، اکوسیستم، تغییرات آب‌وهوا و خطرات مرتبط با آب و عوامل اجتماعی- اقتصادی.نتیجه گیری: این چارچوب بیشتر امکان تجزیه‌وتحلیل روابط و تجارت بین شهرنشینی و امنیت آب و همچنین بین شاخص‌های فوق‌الذکر را فراهم می‌کند. به‌کارگیری این چارچوب به دولت‌ها، سیاست‌گذاران و ذینفعان آب کمک می‌کند تا منابع کم را به‌طور مؤثرتر و پایدارتر هدف قرار دهند. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که دستیابی به امنیت آب شهری نیازمند رویکردی جامع و یکپارچه با ذینفعان مشترک برای ارائه راهی معنادار برای بهبود مدیریت و درک امنیت آب شهری است.