شکستن رکود و جوانه‌زنی بذر گلابی‌وحشی (Pyrus spp)

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم

2 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، صندوق پستی617-71555

doi
10.22092/ijrfpbgr.2006.115087
چکیده

استان فارس یکی از رویشگاههای طبیعی چندین گونه‌ گلابی‌وحشی در ایران می‌باشد، ولی اطلاعات کمی‌در مورد جنبه‌های مختلف رشد این گونه‌ها وجود دارد. جهت احیا‌‌‌ی جنگلها، جنگل‌کاری و استفاده از گونه‌های گلابی‌وحشی به عنوان پایه برای ارقام تجاری گلابی ضرورت دارد تا تکثیر آن به‌وسیله بذر مورد بررسی قرار گیرد. به‌منظور از بین بردن رکود بذر، جوانه‌زنی و رشد دانه‌رست،  ژنوتیپ‌های سه گونه‌ محتلف گلابی‌وحشی شامل انچوچک با نام علمی Pyrus glabra، هرمو با نام علمیPyrus syriaca  و نه هرمو نه انچوچک که احتمالا دورگه‌ طبیعی هرمو و انچوچک (Pyrus syriaca ´ Pyrus glabra)  می‌باشد، این پژوهش بعمل آمد. آزمون قوه نامیه و خراش‌دهی شیمیایی بذر با استفاده از بذرهای ژنوتیپ 11 بذر انچوچک Pyrus glabra انجام گردید. نتایج آزمون‌ تعیین قوه نامیه (Viability) با استفاده از تترازولیوم یک ‌درصد نشان داد که صددرصد بذرها زنده بودند. بر اساس نتایج آزمون رویان جدا شده، درصد جوانه‌زنی رویان‌های سرمادهی‌مرطوب شده بیشتر از رویان‌های سرمادهی‌مرطوب نشده بود. خراش‌دهی بذر با اسید سولفوریک غلیظ تأثیری روی از بین بردن رکود نداشت. نتایج سرمادهی مرطوب بذرهای 11 ژنوتیپ (هر درخت به‌عنوان یک ژنوتیپ) گونه‌های مختلف گلابی وحشی در مدت زمانهای 0، 15، 30، 45 و 60 روز نشان داد که تیمار 60 روز سرمادهی بهترین تیمار برای رفع رکود بذر بود. بین بذرهای منشأ گرفته از درختان مختلف سه گونه گلابی‌وحشی از نظر واکنش به مدت زمان سرمادهی مرطوب تفاوت معنی‌دار وجود داشت. زمانهای مختلف سرمادهی مرطوب روی رشد دانه‌رست‌های انچوچک تأثیر داشت و 45 روز سرمادهی مرطوب در مقایسه با سایر تیمارها روی رشد زیرلپه و وزن تر شاخساره مؤثرتر بود. در مجموع می‌توان نتیجه‌گیری کرد که سرمادهی مرطوب به مدت 60 روز بهترین تیمار برای شکستن رکود و جوانه‌زنی بذر گونه‌های گلابی ‌وحشی مورد بررسی در این پژوهش بود.