بررسی تعادل یونی و ضریب ازدیاد گیاه جوجوبا (Simmondsia chinensis (LINK) SCH) در شرایط درون شیشه

نویسندگان

1 دانشکده علوم، دانشگاه تهران

2 بخش باغبانی، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر

3 دانشکده علوم، دانشگاه تهران

4 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع

doi
10.22092/ijrfpbgr.2006.115089
چکیده

ارتباط بین شرایط محیط کشت و ریزنمونه در تکنیک ریزازدیادی در مراحل مختلف از دوره رشد و نحوه جذب، انتقال، تجمع و توزیع مواد غذایی در قسمت‌های مختلف ریزنمونه به خوبی شناخته نشده است. گونه‌های گیاهی مختلف که تحت شرایط یکسانی رشد می‌کنند در استفاده از نمکهای معدنی متفاوت می‌باشند. با توجه به گونه گیاهی و مرحله نمو جهت رسیدن به رشد بهینه مقداری ازت مورد نیاز است. بعضی از گونه‌ها به طور الزامی شکل خاصی از منبع ازت را ترجیح می‌دهند. گیاهان تعیین شکل جذب ازت را جهت کاهش یا افزایش سطح N به منظور ثبات تعادل کاتیونی به آنیونی نیز انجام می‌دهند. این پژوهش با توجه به ویژگیهای خاص رویشی و اقتصادی گیاه جوجوبا و به منظور بررسی تعادل یونی در حضور منابع مختلف ازتی و درجهت افزایش ضریب ازدیاد در شرایط درون شیشه انجام شد. ریز نمونه‌ها به مدت 30 روز درمحیط کشت MS به عنوان شاهد حاوی هورمون های BA و IAA ( به ترتیب 5/0 و 01/0 میلی‌گرم بر لیتر) کشت شدند و بعد به محیط‌های حاوی تیمارهای ازتی (منابع و غلظتهای متفاوت ازت نسبت به محیط MS) انتقال یافتند. نمونه‌ها در دمای 1±25 درجه سانتیگراد و فتوپریود 18 ساعت روشنایی نگهداری شدند. 30 و 45 روز پس از کشت مقدار عناصر درون بافتی Na ,K ,P ,N و Ca، تعداد شاخه‌های جدید و وزن خشک نمونه‌ها تعیین شدند. نتایج نشان دادکه تیمارحاوی NH4NO3 با غلظت بیشتر از شاهد دارای بیشترین ضریب ازدیاد بود. بیشترین مقدار تجمع عناصر درون بافتی در نمونه‌های حاصل از تیمارهای NH4NO3 و  NH4NO3+ KNO3 مشاهده شدند. مقدار عناصر K و Na در نمونه‌های مختلف تفاوت معنی‌داری نداشت. استفاده از منبع ازتی به صورت NH4NO3  ودوره رشدی 45 روزه باعث ازدیاد ذخیره یونی و مقدار ماده خشک گیاهمزبور شد و در نتیجه موجب افزایش ضریب ازدیاد در شرایط درون شیشه گیاه جوجوبا شد.