بررسی تنوع گونه‌های یونجه یکساله از نظر عملکرد علوفه تحت سطوح مختلف رطوبتی خاک

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی کردستان

2 مرکز تحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی کردستان

doi
10.22092/ijrfpbgr.2006.115091
چکیده

این مطالعه در قالب آماری آزمایش فاکتوریل با طرح پایه کاملا تصادفی و با 3 تکرار به‌صورت کشت گلدانی در ایستگاه زاله سنندج در سال 1374 مورد بررسی قرار گرفت. فاکتورهای مورد بررسی میزان رطوبت با 4 سطح (دورهای آبیاری 5، 4، 3 و 2 روزه) و گونه یونجه یکساله با 6 گونه (گونه‌های Medicago truncatula، M. scutellata، M. rigidula، M. littoralis، M. rogosa paragosa  وM. orbicularis) بودند. بر اساس نتایج بدست آمده، میانگین‌های وزن خشک بخش هوایی و ریشه به‌ترتیب 5 و 7/4 گرم ونسبت میان صفات مذکور حدود 1 بود. نتایج حاصل از تجزیه کوواریانس (متغیر تعداد بوته در گلدان به‌عنوان کوواریت) نشان داد که فاکتور رطوبت خاک اثرات بسیار معنی‌داری برصفات وزن بخش هوایی و ریشه بوته دارد. مقایسه میانگین سطوح مختلف رطوبت نشان داد که 4 سطح متفاوت آبیاری از نظر تأثیر بر صفات مورد بررسی به‌ویژه عملکرد بخش هوایی در 4 گروه مختلف قرار گرفتند ودور آبیاری 5 روزه موجب کمترین تولید و دورآبیاری 2 روزه موجب بیشترین تولید بیوماس هوایی گردید. اختلاف میان گونه‌های یونجه یکساله از لحاظ عملکرد بخش هوایی و ریشه معنی‌دار (01/0P<) گردید. مقایسه میانگین گونه‌ها نشان داد که گونه‌های M. truncatula، M. scutellataوM. rigidulaاز نظر صفات مذکور به‌ویژه عملکرد بخش هوایی برترین گونه‌ها بودند. همچنین اثر متقابل میان فاکتورهای رطوبت وگونه یونجه یکساله نیز برای صفات مذکور معنی‌دار (01/0P<) بود. در میان گونه‌های مورد بررسی truncatula. M و  M. rigidulaدر کلیه سطوح رطوبتی مؤفقتر از بقیه عمل نموده و پایداری تولید بیوماس هوایی و ریشه بالایی را نشان دادند. گونه M. scutellata فقط در شرایط مطلوب رطوبتی پتانسیل افزایش وزن ریشه و بخش هوایی بالایی نشان داد. متوسط وزن ریشه بوته همبستگی مثبت و بسیار معنی‌داری با متوسط وزن بخش هوایی بوته نشان داد )912/0=r ). همچنین ضریب رگرسیون (bi) متغیر وزن ریشه بوته بر وزن بخش هوایی مثبت و بسیار معنی‌دار و ضریب تبیین بالا (1/98%= (R²بیانگر توجیه بخش اعظم تغییرات متغیر وزن بخش هوایی بوته با متغیرهای وزن ریشه و نسبت میان وزن بخش هوایی و وزن ریشه بوته می‌باشد.