تعیین حد بحرانی فسفر خاک برای لوبیا

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی

2 عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران

3 عضو هیأت علمی بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

doi
10.22092/ijsr.2019.119053
چکیده

آزمون خاک نقش بسیار مهمی در مدیریت عناصر غذایی در فرایند تولید محصولات کشاورزی دارد. تفسیر نتایج آزمون خاک نیازمند تعیین حدود بحرانی عناصر غذایی در خاک­های یک منطقه بوده و برای مناطق کشاورزی دیگر قابل ‌استفاده نیست یا از دقت پائینی برخوردار است، لذا حد بحرانی بایستی در شرایط خاک‌های منطقه موردنظر تعیین و منظور شود تا آزمون خاک برای هر عنصر بتواند مبنای توصیه کودی قرار گیرد. لوبیا (.Phaseolus vulgaris L) با دارا بودن پروتئین بالا از محصولات مهم کشاورزی است که در استان مرکزی کشت می‌شود. با توجه به ضرورت تعیین معیار منطقه­ای حد بحرانی، برای تفسیر نتایج آزمون فسفر در خاک­های تحت کشت لوبیا و کمبود اطلاعات در این زمینه در استان مرکزی، این تحقیق انجام شد. 23 نمونه خاک سطحی(30-   0سانتیمتر) با دامنه وسیع ازنظر غلظت فسفر قابل‌استفاده و همچنین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی از میان تعدادی از خاک‌های نمونه‌برداری شده مزارع استان انتخاب و پس از آماده‌سازی در گلخانه، لوبیا در آن‌ها کشت گردید. برای بررسی واکنش گیاه لوبیا نسبت به مصرف کود فسفر از دو سطح صفر و 50 میلی‌گرم فسفر خالص در کیلوگرم خاک از منبع پتاسیم هیدروژن مونو فسفات در این آزمایش استفاده گردید. آزمایش گلخانه­ای‌ در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار به اجرا درآمد. پس از اتمام دوره رویشی،گیاهان برداشت شد و پاسخ­های گیاهی شامل، وزن ماده خشک، غلظت و جذب کل فسفر و رشد نسبی تعیین شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثرات اصلی و بر همکنش خاک و کود فسفر، در سطح احتمال یک درصد بر روی وزن ماده خشک، غلظت و جذب کل فسفر معنی‌دار بود. نتایج مقایسه میانگین مصرف کود اثر معنی­داری بر پاسخ های گیاهی نشان داد. با استفاده از روش تصویری کیت و نلسون حد بحرانی فسفر (با روش اولسن) 13 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک به دست آمد. وزن ماده خشک با مقدار فسفر قابل‌استفاده و کربن آلی خاک همبستگی مثبت و معنی‌داری داشت. جذب کل فسفر گیاه با فسفر قابل‌استفاده (**554/0 r =)، قابلیت هدایت الکتریکی (*505/0r =)، شن (*413/0 r =) و کربن آلی خاک (*620/0 r =) همبستگی مثبت و معنی‌دار و با رس همبستگی منفی و معنی­داری (*448/0- r =) داشت.   آزمون خاک، واسنجی، توصیه کود