تأثیر کاربرد بٌر و سیلیسیوم بر غلظت و توزیع عناصر پر نیاز در اندامهای مختلف دانهال انبه
نویسندگان
1 کارشناس ارشد، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران
2 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران
3 استاد دانشگاه آزاد مرودشت، فارس، ایران
doi
10.22092/ijsr.2019.119056چکیده
سمیّت بٌر یک اختلال تغذیهای است که رشد گیاهان در مناطق خشک و نیمه خشک در سراسر دنیا را کاهش میدهد. با توجه به خشکسالیهای اخیر در استان هرمزگان، سمیّت بٌر به مقدار قابل توجهی افزایش یافته است. سمیّت بٌر در خاک و گیاه، اغلب بهعلت فراوانی بٌر در آب آبیاری است که سبب تجمع این عنصر در خاک و در نهایت در گیاه میشود. یکی از روشهای عملی برای تعدیل سمیّت بور، کاربرد عناصری همچون سیلیسیوم در محیط رشد گیاه است. در این راستا پژوهشی، به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با شش سطح بٌر (0، 5، 10، 20، 40، 80 میلیگرم بور در کیلوگرم خاک) از منبعH3BO3 و چهار سطح سیلیسیوم (0، 70، 140، 280 میلیگرم سیلیسیوم درکیلوگرم خاک) از منبع Na2Si3O7 در چهار تکرار برروی دانهالهای انبه در ایستگاه تحقیقات میناب انجام گرفت. هفتماه پس از کاشت، دانهالها برداشت و عناصر B, Si, N, P, K, Ca, Mg در گیاه اندازهگیری شدند. نتایج نشانداد میانگین غلظت بٌر در برگ با کاربرد بٌر در بالاترین سطح، 4/2 برابر ساقه و 1/2 برابر ریشه بود. با افزایش سطوح کاربردی بٌر غلظت نیتروژن در برگ و ریشه به ترتیب 8/11 و 2/4 درصد کاهش و در ساقه 9/6 درصد افزایش داشت. در سطح بالای کاربرد بٌر با افزایش کاربرد سیلیسیوم، غلظت فسفر برگ روند صعودی را نشان داد. غلظت پتاسیم در برگ انبه با افزایش سطوح کاربردی بٌر و سیلیسیوم افزایش نشان داد ولی در ساقه و ریشه روند کاهشی دنبال شد. تأثیر برهمکنش بور و سیلیسیوم در سطوح پایین بٌر بر غلظت کلسیم روندی کاهشی و در سطوح بالای کاربرد بٌر روندی افزایشی داشت؛ درحالیکه تأثیر برهمکنش آنها بر غلظت منیزیم گیاه دارای روندی کاهشی بود. بطور کلی کاربرد بٌر باعث شد غلظت عناصر نیتروژن، فسفر و منیزیم در برگ نهال انبه کاهش و غلظت پتاسیم و کلسیم افزایشیابد. اگر چه با کاربرد سیلیسیوم تغییرات چشمگیری مشاهده نشد.