شناسایی و تعیین مقدار هفت محصول جانبی گند زدایی نظام مندی نشده در آب آشامیدنی شهر تهران

نویسندگان

1 گروه فناوری های محیط زیست، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه فناوری های محیط زیست، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.48308/envs.2022.1136
چکیده

سابقه و هدف: گندزدایی با کلر رایج ­ترین روش گندزدایی آب آشامیدنی در ایران است. واکنش ­پذیری کلر سبب می­ شود تا علاوه بر تخریب عوامل بیمازی­زا، ترکیبات آلی متنوعی تحت عنوان محصولات جانبی گندزدایی تولید شوند. تعداد بسیار کمی از این ترکیبات نظام ­مند شده به صورت پیوسته پایش می ­شوند. با این حال، ترکیبات فراوان دیگری نیز در این دسته هستند که علی­رغم مخاطرات بسیار جدی، در سنجش­ های روزمره مورد توجه قرار نمی­ گیرند. این پژوهش به توسعه­ ی روشی نوین برای تعیین مقدار ترکیبات مذکور و هم­چنین شناسایی آن­ها در آب آشامیدنی شهر تهران می ­پردازد. مواد و روش ­ها: در این مطالعه محصولات جانبی گندزدایی منتخب- تری کلرواستونیتریل، دی کلرواستونیتریل، دی کلروپروپانون، کلروپیکرین، بروموکلرواستونیتریل، تری کلروپروپانون و دی برومواستونیتریل- با استفاده از روش اصلاح ­شده­ ی میکرواستخراج فاز جامد و دستگاه کروماتوگرافی گازی آشکارساز جرمی آنالیز شدند. روش استخراج، با استفاده از راهبرد سطح پاسخ، بهینه و سپس اعتباربخشی شد. سپس نمونه­ های واقعی از مناطق مختلف شهر تهران جمع ­آوری و آنالیز شد. نتایج و بحث: روش آنالیز معرفی شده برای تمام آنالیت ­ها پاسخ خطی، حساسیت بسیار بالا (حد تشخیص بین ۴/۰ و  20 نانوگرم بر لیتر) و دقت مناسب (انحراف معیار نسبی با ۵ تکرار کمتر از ۶/۲۱ درصد) نشان داد. بازیابی آنالیت­ ها در نمونه ­های واقعی بین ۶۰ تا ۹۵ درصد براورد شد. نتیجه­ گیری: آلاینده­ های مورد مطالعه با غلظت های گوناگون در آب آشامیدنی نقاط مختلف شهر تهران مشاهده شدند. با توجه به مخاطرات ناشی از این آلاینده­ ها و حضور قابل توجه آن­ها، بازنگری استاندارد کیفیت آب آشامیدنی و پایش پیوسته ­ی آن ها ضروری به نظر می ­رسد.