تببین نقش بحران‌های ژئوپلیتیکی در صنعت گردشگریمطالعه موردی(جنوب غرب آسیا سال های 2012 تا 2023)

نویسندگان

1 استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22067/pg.2025.93465.1370
چکیده

توسعه و امنیت و تقدم هریک بر دیگری از چالش برانگیزترین مباحث میان جامعه علمی است. در این میان یکی از مهم‌ترین عواملی که به توسعه و امنیت یک منطقه جغرافیایی کمک فراوانی می‌کند؛ رشد صنعت گردشگری است. یکی از مسائلی مهمی که جنوب غرب آسیا را بعنوان یکی از کانون‌های گردشگری تحت‌الشعاع خود قرار داده، بحران‌های ژئوپلیتیکی است که همه ابعاد سیاسی و اقتصادی کشورها را متاثر می‌سازد. در این پژوهش سعی شده‌است با روش توصیفی-تحلیلی و مطالعه اسنادی آمار گردشگری جهانی در یک دهه اخیر با تاکید بر تحلیل مقایسه‌ای و روندی به تبیین نقش بحران‌های ژئوپلیتیک پرداخته شود. سوال اصلی پژوهش این است که بحران‌های ژئوپلیتیکی به چه میزان صنعت گردشگری را در کشورهای این منطقه تحت‌الشعاع قرار داده‌است؟ یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که منطقه جنوب غرب آسیا در طی یک دهه گذشته بحران‌های متعددی از قبیل: داعش، جنگ یمن و عربستان، اشغالگری رژیم صهیونیستی و... را پشت سر گذارنده است. این بحران‌ها در صنعت گردشگری تاثیر محسوسی داشته‌اند. به گونه‌ای که کشورها به سه گروه: درکانون بحران، در همسایگی کانون بحران و دور از بحران تقسیم‌بندی شده و وضعیت صنعت گردشگری آن‌ها مورد واکاوی قرارگرفته است. نتایج تحقیق نشان می دهد کشورهایی که با کانون بحران قرابت جغرافیایی کمتری داشته‌اند و حتی بعنوان بازیگر در این بحران‌ها نقش ایفا می‌کردند، بیشترین بهره را از صنعت گردشگری بردند. هرچند کشورهایی که گردشگری مبتنی جاذبه‌های مذهبی و ایدئولوژی بویژه در مذهب تشیع داشته‌اند؛ جریان گردشگری آنها به طور معناداری متاثر از این مساله تحقیق نبوده است.