فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ضریب پخشیدگی –پراکندگی و سایر ضرایب انتقال املاح از ویژگی­های مهم در فرایند انتقال مواد در خاک هستند که می­تواند تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله افزودن اصلاح­کننده­ها و مواد آلی قرار گیرند. بنابراین این پژوهش با هدف بررسی اثرات بیوچارهای تهیه شده از کود گاوی و بقایای نخل در دماهای مختلف بر ضریب پخشیدگی پراکندگی یون کلر، هدایت هیدرولیکی اشباع، میزان آب غیرمتحرک و ضریب تبادل جرمی یون کلرید در یک خاک لوم شنی انجام شد. تیمارها عبارت بودند از: شاهد، بیوچار کود گاوی (CMB400 و CMB600) و بیوچار بقایای نخل (PRB400 و PRB600) تهیه شده در دماهای 400 و 600 درجه سلسیوس (هریک در سه سطح 5/0%، 1%و 2 درصد وزنی). آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در شرایط آزمایشگاه و در ستون های خاک به مدت 70 روز انجام شد. کاربرد مقادیر 5/0%، 1% و 2 درصد PRB400 وPRB600  به­ترتیب سبب افزایش معنی­دار ضریب پخشیدگی-پراکندگی کلر به میزان 89%، 80%، 44% و 39%، 141% و 139 درصد در مقایسه با شاهد شد. همچنین کاربرد مقادیر 5/0%، 1% و 2 درصد CMB400 و همچنین 1% و 2 درصد CMB600به­ترتیب سبب افزایش معنی­دار ضریب پخشیدگی به مقدار 95%، 48%، 95%، 81% و 159 درصد در مقایسه با شاهد شد. در حالی­که کاربرد 1 درصد CMB600در مقایسه با شاهد اثر معنی­داری بر ضریب پخشیدگی- پراکندگی یون کلر نداشت. همچنین کاربرد مقادیر 5/0% و 1 درصد CMB400 و کاربرد 2 درصد CMB600به­ترتیب سبب افزایش معنی­دار هدایت هیدرولیکی اشباع به­میزان 24%، 18% و 29 درصد در مقایسه با شاهد شد و کاربرد مقدار 5/0 درصد PRB400و همچنین مقادیر 1% و 2 درصد PRB600  به­ترتیب سبب افزایش معنی­دار هدایت هیدرولیکی اشباع به­میزان 24%، 20% و [ACO1] 18 درصد در مقایسه با شاهد شدند. به طور کلی کاربرد بیوچار تولید شده از بقایای نخل و کود گاوی سبب افزایش میزان نسبت آب غیر متحرک و ضریب تبادل جرمی یون کلرید در خاک مورد مطالعه شد. در این پژوهش تفاوت آماری معنی­داری بین اثر بیوچارهای تولید شده از کود گاوی و بقایای نخل و همچنین دماهای 400 و 600 درجه سلسیوس (به جز در مورد اثر بیوچار بقایای نخل بر ضریب پخشیدگی-پراکندگی کلر) بر ویژگی­های هیدرولیکی در خاک وجود نداشت. نتایج نشان داد علی­رغم اینکه بیوچار ممکن است اثرات مثبت قابل ملاحظه­ای بر ویژگی­های مختلف خاک داشته باشد ولی کاربرد هر دو نوع بیوچار مورد مطالعه در این پژوهش می­تواند با افزایش ضرایب هیدرولیکی و ضرایب انتقال املاح اندازه­گیری شده، سبب تسریع در انتقال نمک­ها و ترکیبات کلریدی به منابع آبی و به­ویژه آب­های زیر­زمینی شود و این موضوع بایستی در کاربرد این اصلاح کننده­ها در خاک مدنظر قرار گیرد.  [ACO1]ضمن تشکر از زحمات حضرتعالی/سرکارعالی در ویرایش چکیده های فارسی و انگلیسی، به استحضار می رساند تغییرات انجام شده (شامل حذف جملات اول چکیده ها) تماما پذیرفته شد.  در نسخه چکیده فعلی اعداد انگلیسی شده اند که بایستی اصلاح شود