بررسی تحمل به خشکی در جمعیتهای مختلف شنبلیله‌های چندساله

نویسندگان

1 شیراز، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، شیراز

2 استاد پژوهش و رئیس بانک ژن موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

3 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس،شیراز، صندوق پستی 617- 71555

4 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس،شیراز، صندوق پستی 617- 71555

doi
10.22092/ijrfpbgr.2005.115175
چکیده

به منظور تعیین واکنش 8 جمعیت شنبلیله‌ چندساله به تنش خشکی، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی به صورت فاکتوریل با 3 تکرار انجام شد. فاکتور اول شامل 4 سطح تنش خشکی و فاکتور دوم، 8 جمعیت شنبلیله چندساله بود. فاکتورهای مورد اندازه‌گیری شامل طول ریشه و ساقه، وزن خشک ریشه و ساقه، نسبت طول و وزن اندام‌ هوایی به ریشه و نسبت طول و وزن ریشه به اندام‌ هوایی بود. اختلاف معنی‌داری میان جمعیتها برای صفات طول ریشه و ساقه و وزن خشک ریشه در سطح 1% و در مورد صفات وزن خشک ساقه، نسبت طول ریشه به اندام هوایی و نسبت وزن خشک ریشه به اندام هوایی و برعکس در سطح 5% مشاهده شد. اما از نظر نسبت طول ساقه به طول ریشه اختلاف معنی‌داری میان جمعیتها وجود نداشت. تأثیر تیمارهای مختلف خشکی بر صفات طول ساقه، وزن خشک ریشه و وزن خشک ساقه دارای اختلاف در سطح 1% و بر نسبت طول ریشه به طول ساقه و بر عکس و نسبت وزن خشک ساقه به ریشه این اختلاف در سطح 5% معنی دار بود. اثر متقابل میان تیمارهای خشکی و جمعیتهای شنبلیله بر وزن خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه ونسبت وزن خشک ساقه به ریشه دارای اختلافی معنی‌داری در سطح 5% بود. در بررسیهای انجام گرفته طول ریشه و نسبت طول ریشه به ساقه در جمعیت 7271 (Trigonell elliptica، کهگیلویه و بویراحمد) و وزن خشک ریشه در جمعیت 5310 (T. elliptica، شورجستان فارس) بیشترین مقدار را به خود اختصاص دادند. همچنین کمترین طول ریشه مربوط به جمعیتهای 103 (T. tehranica، ولایت‌رود)، 120 (T. tehranica) و 460 (T. elliptica، زنجان) و کمترین نسبت طول ریشه به ساقه به جمعیتهای 460، 120، 103 و 162 (T. elliptica، حسین آباد فارس) اختصاص داشت. به طور‌‌کلی جمعیتهای 7271 و 5310 بیشترین مقاومت را از خود نشان داده و به عنوان متحمل‌ترین جمعیتها به خشکی معرفی می‌شوند.