اثر بقایای پسته و شوری بر آبگریزی پویا و ایستا در سه خاک آهکی با بافت متفاوت
نویسندگان
1 دانشیار بخش علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز
2 دانش آموخته کارشناسیارشد، بخش علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز
3 استاد بخش علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز
doi
10.22092/ijsr.2018.117829چکیده
شوری و کمبود مواد آلی از مشکلات اساسی خاک در مناطق خشک و نیمهخشک است. استفاده از بقایا در حضور شوری میتواند اثرات متفاوتی بر ویژگیهای خاک داشته باشد. در این تحقیق اثر کاربرد صفر، 5/1%، 3% و 5/4 درصد بقایای پسته و اثر هدایت الکتریکی (شوری)آب در سه سطح 4، 8 و 12 دسیزیمنس بر متر بر آبگریزی در سه خاک رس سیلتی، لومی و شن لومی بررسی شد. آبگریزیهای ایستا و پویا بهترتیب با روشهای اندازهگیری زاویه تماس تعادلی و مدت زمان نفوذ قطره آب به خاک تعیین شدند. میانگین زاویه تماس تعادلی آب با خاک در خاکهای رس سیلتی، لومی و شن لومی مورد مطالعه بهترتیب حدود 5/2±70، 6/2± 65 و 4/3± 62 درجه و مدت زمان لازم برای نفوذ قطره آب به این خاکها بهترتیب 6/2± 35، 6/1± 26 و 6/0± 18 ثانیه بود. بهطور کلی، نتایج نشان داد که آبگریزی ایستا در خاک ریزبافت بهترتیب 7% و 13% و آبگریزی پویا نیز بهترتیب به میزان 24% و 95% بیشتر از خاکهای متوسط و درشتبافت مورد مطالعه بود. شوری اثر معنیداری بر آبگریزی ایستا و پویای خاک نداشت. اما در شوری 12 دسیزیمنس بر متر، آبگریزی ایستای خاک رس سیلتی بهمیزان7% در مقایسه با شوری 4 دسیزیمنس بر متر بیشتر بود. کاربرد همه سطوح بقایای پسته آبگریزی ایستا و پویای خاکها را افزایش داد، به جز در خاک رس سیلتی که اثر بقایا بر آبگریزی ایستا معنیدار نبود. بهطور کلی، سطوح شوری آب بر میانگین هر دو آبگریزی ایستا و پویای خاک اثر معنیداری نداشت در حالی که کاربرد بقایا (به جز 5/4% ) سبب افزایش معنیدار هر دو آبگریزی ایستا و پویای خاک شد. البته با توجه با اینکه در مدت زمان استفاده شده در این پژوهش ممکن است بقایا کاملاٌ پوسیده نشده باشند بنابراین پیشنهاد میشود در پژوهشهای آتی اثر کاربرد بقایا بر ویژگیهای خاک در زمانهای طولانیتر یا در زمانهای مختلف پس از کاربرد نیز بررسی شود.