تجزیه ژنتیکی عملکرد و کیفیت علوفه در والدین و خانواده‌های ناتنیFestuca arundinacea

نویسندگان

1 استاد پژوهش و رئیس بانک ژن موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

2 دانش‌آموخته دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بروجرد

doi
10.22092/ijrfpbgr.2005.115219
چکیده

به منظور تخمین وراثت‌پذیری، بازده ژنتیکی حاصل از گزینش و رابطه ژنتیکی بین عملکرد و کیفیت علوفه در Festuca arundinacea، از 20 ژنوتیپ در خزانه پلی کراس بذرگیری بعمل آمد. ارزیابی نتاج ناتنی و کلن‌های والدینی در قالب طرح کاملا تصادفی در 4 تکرار به‌مدت 2 سال در مجتمع تحقیقاتی البرز انجام شد و صفات عملکرد علوفه، تاریخ خوشه دهی، ارتفاع بوته، محیط طوقه، درصد قابلیت هضم، درصد پروتئین خام، درصد قند محلول، درصد فیبر خام، درصد خاکستر و درصد ADFدر تک بوته‌ها اندازه‌گیری شد. برآورد وراثت‌پذیری عمومی ‌برای عملکرد علوفه و سایر صفات مورفولوژیکی متوسط تا زیاد (92/0 تا 44/0 h2b=) بود. مقادیر وراثت‌پذیری‌های خصوصی(h2n) و (h2op) برای عملکرد علوفه متوسط و برای تاریخ ظهور خوشه زیاد و مشابه والدین بودند که بیانگر اهمیت واریانس افزایشی به‌عنوان مهمترین جزء کنترل کننده این دو صفت بود. میزان وراثت‌پذیری خصوصی برای ارتفاع بوته و محیط طوقه کم و ناچیز بود که اهمیت ژنهای غیرافزایشی در کنترل ژنتیکی این دو صفت را نشان می‌داد. برای کلیه صفات کیفی وراثت‌پذیری عمومی متوسط تا زیاد (31/0 تا 68/0h2b=) بود. با این‌حال، مقدار وراثت‌پذیری‌های خصوصی h2n و h2op برای درصد قابلیت هضم و قندهای محلول در آب کم و برای سایر صفات کیفی در حد متوسط تا زیاد بود که اهمیت ژنهای غیرافزایشی در کنترل درصد قابلیت هضم و قندهای محلول و نقش ژنهای افزایشی را در کنترل سایر صفات کیفی نشان می‌داد. نتایج حاصل از پیش بینی بازده ژنتیکی نشان داد که با گزینش 20 درصد از ژنوتیپ‌ها در هر نسل احتمال 14 و 20 درصد موفقیت به‌ترتیب در افزایش عملکرد علوفه و تاریخ ظهور خوشه وجود دارد. ضرایب همبستگی ژنتیکی بین قابلیت هضم و درصد قندهای محلول در آب مثبت و معنی‌دار بود، در حالی‌که، همبستگی بین پروتئین خام و قندهای محلول به‌صورت پایداری منفی و معنی‌دار بود. همبستگی ژنتیکی بین قابلیت هضم و پروتئین خام ناپایدار و در نسل‌های والدین و نتاج متفاوت بود. عملکرد علوفه با صفات قابلیت هضم و قندهای محلول همبستگی منفی، ولی غیرمعنی‌دار و با پروتئین خام همبستگی منفی و معنی‌دار داشت.