نقش ژئوپلیتیک قفقاز بر تقابل تفکرات ژئو استراتژیک ایران و ترکیه

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران

3 دانشیار، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22067/pg.2024.87951.1287
چکیده

خلاء قدرت در قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی  باعث شکل گیری رقابت بین قدرتهای منطقه ای و فرا منطقه ای شده است. دو کشور ایران و ترکیه با توجه به پیوندهای تاریخی و داشتن مرزهای مشترک، ظرفیت­های گسترده در زمینه های انرژی، سیاسی ، فرهنگی و  اقتصادی سعی در نفوذ و بهره برداری در کشورهای این حوزه را دارند. با استقلال سه جمهوری آذربایجان و ارمنستان و گرجستان فرصتهای جدیدی برای ترکیه و ایران برای نفوذ و تاثیرگذاری در این منطقه بوجود آمد. بر پایه واقعیتهای ژئوپلیتیکی دو کشور به این منطقه به عنوان مکمل امنیتی و اقتصادی حساسیت زیادی نشان می دهند. پژوهش حاضر از نوع توصیفی تحلیلی است و داده های پژوهش به صورت کتابخانه­ای و اسنادی گردآوری شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می­دهد، که این دو قدرت منطقه­ای به دلیل داشتن پیوستگی­های فرهنگی و قومیتی با منطقه قفقازجنوبی، خود را ملزم به ایفای نقش در معادلات سیاسی، اقتصادی و امنیتی آن می­دانند. در نتیجه وجود چنین دیدگاهی باعث حضور همزمان این دو قدرت منطقه­ای در قفقازجنوبی شده و تقابل این دو قدرت منطقه ای را به همراه داشته است.