تأثیر تغییر اقلیم بر ارزیابی تناسب اراضی برخی از محصولات دیم در منطقه میاندوآب
نویسندگان
1 استادیار مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب، دانشگاه ارومیه
2 استادیار، مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب، دانشگاه ارومیه
3 استادیار مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب، دانشگاه ارومیه
doi
10.22092/ijsr.2018.117045چکیده
در عصر حاضر، باتوجه به اهمیت امنیت غذایی، درک اثرات تغییرات اقلیم در تناسب اراضی برای تولید محصول به یک مسئله مهم تبدیلشده است.هدف اصلی این تحقیق، بررسی اثرات تغییرات اقلیمی بر تناسب اراضی محصولات مختلف دیم در منطقه میاندوآب، تحت سناریوی اقلیم فعلی و تغییر اقلیم در آینده بود. برای این منظور از مدل ترازا و آلماگرا در محیط سامانه تصمیمگیری میکرولیز استفاده شد. مدل آلماگرا ارزیابی تناسب واحدهای مختلف اراضی برای تیپهای بهرهوری انتخابی و مدل ترازا، یک تخمین تجربی از کمبودهای زیستاقلیمی را فراهم میکند. دادههای مورفولوژیکی و آزمایشگاهی از 11 خاکرخ شاهد موجود در منطقه مطالعاتی اخذ و وارد پایگاه دادههای خاکی (SDBm) شد. دادههای آگرواکولوژیکی از سازمان هواشناسی کشور بهدست آمد و وارد پایگاه دادههای اقلیمی (CDBm) گردید. سناریوهای انتشار گازهای گلخانهای بهعنوان سناریوی آینده تغییر اقلیمی،از میان مدلهای کارگروه بینالدولی تغییر اقلیم (IPCC)انتخاب شد.نتایج نشان داد که در شرایط فعلی اولویت کشت دیم در اکثر واحدهای اراضی مختلف با نخود، خربزه و گندم بوده ولی در آینده بهصورت گندم، نخود و خربزه خواهد بود.مهمترین عوامل محدودکننده خاکی نیز شامل شوری، بافت، زهکشی و آهک بودند.بهجز در مورد گندم، اثر خالص تغییرات اقلیمی در تناسب اراضی برای محصولات نخود و خربزه منفی است. درنتیجه، در شرایط تغییر اقلیم، منطقه موردمطالعه برای تولید نخود و خربزه دیم مناسب نیست. از دست دادن رطوبت با افزایش شاخص خشکی در محیط مدل ترازا نشان داد که به نظر میرسد که در آینده سناریو کشت دیم بهطورجدی توسط تنش آب تحت تأثیر قرار گیرد.