تأثیر تغییر اقلیم بر ارزیابی تناسب اراضی برخی از محصولات دیم در منطقه میاندوآب

نویسندگان

1 استادیار مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب، دانشگاه ارومیه

2 استادیار، مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب، دانشگاه ارومیه

3 استادیار مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب، دانشگاه ارومیه

doi
10.22092/ijsr.2018.117045
چکیده

در عصر حاضر، باتوجه به اهمیت امنیت غذایی، درک اثرات تغییرات اقلیم در تناسب اراضی برای تولید محصول به یک مسئله مهم تبدیل‌شده است.هدف اصلی این تحقیق، بررسی اثرات تغییرات اقلیمی بر تناسب اراضی محصولات مختلف دیم در منطقه میاندوآب، تحت سناریوی اقلیم فعلی و تغییر اقلیم در آینده بود. برای این منظور از مدل ترازا و آلماگرا در محیط سامانه تصمیم­گیری میکرولیز استفاده شد. مدل آلماگرا ارزیابی تناسب واحدهای مختلف اراضی برای تیپ­های بهره­وری انتخابی و مدل ترازا، یک تخمین تجربی از کمبودهای زیست‌اقلیمی را فراهم می­کند. داده­های مورفولوژیکی و آزمایشگاهی از 11 خاکرخ شاهد موجود در منطقه مطالعاتی اخذ و وارد پایگاه داده­های خاکی (SDBm) شد. داده­های آگرواکولوژیکی از سازمان هواشناسی کشور به­دست آمد و وارد پایگاه داده­های اقلیمی (CDBm) گردید. سناریوهای انتشار گازهای گلخانه­ای به­عنوان سناریوی آینده تغییر اقلیمی،از میان مدل­های کارگروه بین­الدولی تغییر اقلیم (IPCC)انتخاب شد.نتایج نشان داد که در شرایط فعلی اولویت کشت دیم در اکثر واحدهای اراضی مختلف با نخود، خربزه و گندم بوده ولی در آینده به‌صورت گندم، نخود و خربزه خواهد بود.مهم­ترین عوامل محدودکننده خاکی نیز شامل شوری، بافت، زهکشی و آهک بودند.به­جز در مورد گندم، اثر خالص تغییرات اقلیمی در تناسب اراضی برای محصولات نخود و خربزه منفی است. درنتیجه، در شرایط تغییر اقلیم، منطقه موردمطالعه برای تولید نخود و خربزه دیم  مناسب نیست. از دست دادن رطوبت با افزایش شاخص خشکی در محیط مدل ترازا نشان داد که به نظر می­رسد که در آینده سناریو کشت دیم به‌طورجدی توسط تنش آب تحت تأثیر قرار گیرد.