پردازش مفهوم امنیت آب
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 گروه آب و هواشناسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 هیات علمی گروه جغرافیای سیاسی دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
4 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.22067/pg.2024.85724.1261چکیده
کمبود و نبود آب، امنیت و توسعه کشورها را بر میآشوبد و به بیثباتی آنها میانجامد. طی چند دهه اخیر مؤلفههای طبیعی و انسانی پرشماری کمیت و کیفیت آب و دسترسی پایدار به منابع سالم و کافی را درگیر چالشهای بسیاری کردهاند. تهدید بقای زیست و زیستگاه، امنیت آب، را به یکی از جستارهای امنیت پژوهی تبدیل کرده است. پژوهش حاضر ماهیتی بنیادی دارد در قالب مکتب کپنهاک در خصوص امنیت زیستمحیطی با رویکردی تبیینی– تحلیلی به پردازش مفهوم امنیت آب و مقیاسهای آن پرداخته است. سوالی که در این تحقیق سعی در پاسخ به آن داشته ایم این است که مفهوم امنیت آب از منظر مکتب کپنهاگ چگونه قابل ارزیابی است؟ نتایج تحقیق نشان داد که امنیت آب، در مقیاسهای ملی میتواند همبستگی ملی، پیوستگی سرزمینی و کنش متقابل فضایی واحدهای سیاسی- فضایی را تحت تأثیر قرار دهد. چالش امنیت آب، در مقیاس ملی ایجاد ناامنی برخاسته از عدم دسترسی پایدار به منابع آب، برای شهروندان است که ثبات و امنیت واحدهای سیاسی - فضایی را برمیآشوبد و منجر به چالش مشروعیت نظام سیاسی میشود. ناامنی آب، در مقیاس فراملی (منطقهای و بینالمللی) نیز اغلب در قالب تنش و کشمکش کشورها نمود مییابد. از این رو، کارکرد گسترده و محدودیت فزاینده منابع آب، این پدیده طبیعی راهبردی را در دستورکار امنیتی بسیاری از کشورها قرار داده است.